Янгиликлар
Расмий
Муносабат
News

Пленумдан — пленумгача: камчилик ва нуқсонларга барҳам бериш йўллари белгиланди

Вилоят партия ташкилоти фаолиятини такомиллаштириш учун нима ишлар қилиш керак? Депутатлар олиб бораётган ишлар талаб даражасидами? Сайловларга тайёргарлик қандай кетмоқда? Партия ходимлари масъулиятни ҳис этмоқдами ёки йўқми? “Адолат” СДП Наманган вилоят Кенгашининг навбатдаги пленуми иштирокчилари ана шу каби саволларга жавоб изладилар. Биринчи навбатда ишда йўл қўйилаётган  камчиликларга барҳам бериш йўллари қидирилди, олдинда турган вазифаларнинг ниҳоятда долзарблиги барчадан астойдил меҳнат қилишни, ҳамма имкониятларни тўла ишга солишни талаб этиши таъкидланди. Айниқса, партия вилоят Кенгаши раиси Исроил Жўраевнинг ўтган йил якунларига ва келгусидаги вазифаларга бағишланган маърузаси қизғин мунозарага сабаб бўлди. Чунки минбардан шаҳар ва туман партия кенгашларининг фаолияти танқидий-таҳлилий ўрганиб чиқилганда аниқланган факт ва рақамлар, жиддий мулоҳазалар янгради. Масалан, партиянинг “Адолат – қонун устуворлигида” лойиҳаси доирасида олиб борилаётган ишларни кўриб чиқайлик. Рақамларга мурожаат этсак, йил давомида ишчи гуруҳлар томонидан вилоят бўйича жами 770 та маҳаллада 456 марта аҳоли билан мулоқотлар ўрнатилганлиги маълум бўлади. Бунда фуқаролардан 978 та мурожаат тушган. Улар асосида тегишли ташкилотларга жами 103 та депутатлик сўровлари юборилган. Албатта, бу умумий манзара. Муайян ҳудудларга келсак, ушбу лойиҳа доирасидаги ишлар Янгиқўрғон, Учқўрғон, Норин туманларида кўнгилдагидай ташкил этилмаган. “Мактабгача таълим – кадрлар таёрлашнинг бирламчи бўғини” лойиҳасини ҳаётга тадбиқ этишда ҳам шундай нуқсонларга йўл қўйилган. Ушбу масала пухта ўрганилмаганлигини биронта туман ёки шаҳарда халқ депутатлари кенгаши сессиясига масала киритилмаганлиги ҳам кўрсатиб турибди. Жойларда партия ғояларини тарғиб ва ташвиқ қилиш масаласи ҳам кескин бурилиш ясашни талаб этади. Чунки сайловлар тобора яқинлашиб келаётганлигини ҳам унутмаслик даркор. Сўнгги пайтларда туман марказлари, шаҳар ва бошқа аҳоли пунктларида “Адолат” СДП фаолиятига бағишланган баннерларнинг сони кескин камайиб кетганлиги сир эмас. Бу эса шаҳар ва туман кенгашлари раисларининг ташаббус кўрсатиб ишламаётганликларидан далолатдир. Партия аъзолари сафларини ўстириш юзасидан олиб борилаётган ишлар ҳақида ҳам шундай фикрларни билдириш мумкин. Ўтган йил мобайнида вилоят бўйича сафимизга етти мингдан ортиқ киши қўшилди. Эндиликда аъзолар сони 24 минг нафарга яқинлашди. Янги тузилган 24 та БПТ иш бошлади. Бунга Наманган шаҳар, Мингбулоқ ва Косонсой туманлари партия кенгашлари салмоқли улуш қўшдилар. Чуст, Янгиқўрғон ва Норин туманларида эса мавжуд имкониятлардан унумли фойдаланилмади. Пленум иштирокчилари халқ депутатлари вилоят кенгашидаги “Адолат” СДП гуруҳинингш ўтган йилги  фаолияти ҳақидаги ахборотни ҳам тингладилар. Бу ҳақда гуруҳ аъзоси Иброҳим Абдуллаев сўзга чиқди. Партия вилоят Кенгаши бош ҳисобчиси Илёс Мамажонов эса 2018 йилдаги Устав фаолиятини молиялаштириш учун ажратилган давлат маблағлари ва бюджетдан ташқари маблағларнинг харажати тўғрисидаги ахбороти ҳам тингланди. Музокараларда қатнашган “Адолат” СДП Чуст ва Косонсой туман кенгашларининг раислари Содиқжон Аҳмедов, Муроджон Жалилов, республика перинатал маркази вилоят бўлимидаги БПТ раиси Ойшахон Қосимова, халқ депутатлари вилоят кенгаши депутати Абдували Мавланов, халқ депутатлари Учқўрғон ва Чортоқ туман кенгашларининг депутатлари Насрулло Турсунов ва Саидолим Абдураҳмонов ҳам кун тартибидаги масалалар юзастдан фикр-мулоҳазаларини баён этдилар. Ўзбекистон “Адолат” СДП вилоят Кенгаши ўринбосари Баҳодир Болтабоев: – Пленумга тайёргарлик кўриш жараёнида биз вилоят Кенгашининг ҳар бир ходимидан ўз соҳасидаги ҳақиқий аҳвол ҳақида маълумот беришни талаб этдик. Бу иш пировард натижада ўзини оқлади, деб ўйлаймиз. Тўғри, танқидий фикрлар барча сафдошларимизга ҳам маъқул келгани йўқ. Аммо камчиликлар ва нуқсонларни бартараф этиш йўлларини белгилаб олганимиз яхши бўлди. Айрим мутасаддилардан жавобгарлик талаб этилгани уларнинг масъулиятини оширади. Пленум кун тартибидаги масалалар юзасидан тегишли қарорлар қабул қилди. Шунингдек, Пленумда Ўзбекистон “Адолат” СДП Сиёсий Кенгаши раисининг ўринбосари Абдукамол Рахмонов иштирок этди ва нутқ сўзлади. Нурбек АБДУЛЛАЕВ, Ўзбекистон “Адолат” СДП Наманган вилоят Кенгаши матбуот котиби ...

Батафсил
News

Ўқитувчи ва ота-она зиддияти. Ким айбдор?

“Ўқитувчига муносабат тарбиявий ишларнинг муҳим жиҳати ҳисобланади”, дейди Россия таълим вазири Ольга Васильева “Образование” миллий лойиҳаси доирасидаги ота-оналар вакиллари билан учрашувда. Унинг қайд этишича, ўқитувчилар ва ота-оналар ўртасида зиддиятли ҳолатларга кўпчилик тез-тез гувоҳ бўлаяпти ва бундай ҳолатлар ўқувчиларга салбий таъсир қилади. Бу эса, биринчи навбатда, ўқитувчининг обрўсига путур етказади ва айниқса, болаларда ўқитувчи ҳақида нотўғри таассурот пайдо қилади. Мактаб ва ота-она муносабатида бир-бирини тушуниш, ҳамжиҳатлик асосий ўрин тутиши керак. Шу билан бирга, ҳар икки томон ҳам ўзининг ҳаддини билиши лозим, ҳар бири ўз ҳуқуқ ва мажбуриятларига риоя этиши зарур. Ҳаммаси оиладан бошланади. Агар бирор бола қайсидир сабаблар билан ота-онасига ёки ўқитувчига шафқатсиз муносабатда бўлса, бу ҳолатнинг туб илдизлари барибир оилага бориб тақалади. Албатта, ўтиш ёшидаги фарзандига тарбия бериш ота-онага ҳам осон эмас. Россия таълим вазири ўқувчиларни мактаб партасиданоқ илм-фан соҳасига қизиқтириш ҳақида ҳам фикр юритиб, “Бугунги жараёнлар мамлакатда ҳар йили 10 минг киши илм-фан соҳасига кириб келиши лозимлигини тақозо қилмоқда”, деб қайд этган. ...

Батафсил
News

Наманганда алломаларга бағишланган тадбирлар давом этмоқда

  Кўп йиллардан бери шаклланган эзгу анъанага биноан мамлакатимизда икки буюк бобокалонимизнинг таваллуд айёмларига бағишланган тадбирлар феврални маънавий-маърифий тадбирлар ойига айлантиради. Бу йил ҳам шундай бўлди. Наманган вилоятида ҳам Алишер Навоийнинг 578 йиллиги ва Заҳириддин Муҳаммад Бобур туғилган куннинг 536 йиллиги муносабати билан қатор тадбирлар бўлиб ўтди. Уларда иштирок этган юртдошларимиз ҳар икки мутафаккирнинг башарият ва миллий адабиёт тараққиётида тутган ўрнига юксак баҳо бериб, уларнинг табаррук номлари дунёнинг ҳамма мамлакатларида эҳтиром билан тилга олинишини таъкидладилар. Дилшод Болтабоев, Ўзбекистон Адолат” СДП Наманган вилоят Кенгаши раиси ўринбосари вазифасини бажарувчи: – Алишер Навоий ва Бобур халқимизнинг буюк фарзандлари сифатида ҳар биримизнинг қалбимизда ҳамиша фахр-ифтихор туйғуларини уйғотадиган сиймолардир. Партиядошларимиз ҳам бу икки улуғ аждодимизга бағишланган тадбирларда фаол қатнашмоқдалар. Уларга ижодкор зиёлилар, маҳаллий шоир ва ёзувчилар таклиф этилгани нур устига аъло нур бўлди. Тадбирларда меҳнат фахрийлари, катта ёшдаги инсонлар қатори навқирон авлод вакиллари ҳам иштирок этдилар Масалан, Наманган шаҳар халқ таълими бўлимига қарашли 75-мактабдаги навоийхонлик кечаси ҳам жуда мазмунли ва қизиқарли ўтди. Унда мутафаккир шоир ғазалларидан намуналар ўқилди, асарлари асосида тайёрланган саҳна кўринишлари намойиш этилди. Саккизинчи синф ўқувчилари иштирокида ўтказилган ўткир зеҳнлилар мушоираси айниқса, барчада катта таассурот қолдирди. Ёш адабиёт мухлислари Навоий ижоди ва фаолияти ҳақида қандай билимларга эга эканликларини намойиш этдилар. Қатнашчиларнинг чиқишларини баҳолаш учун тузилган ҳайъат таркибида “Адолат” СДП вилоят Кенгаши етакчи мутахассиси Ёрқиной Ҳожиматова ва партия шаҳар Кенгашининг раиси Ойлархон Ахунова ҳам бор эдилар. Тадбир иштирокчилари ўқувчиларнинг мушоирага ҳар томонлама пухта тайёргарлик кўрганликларини қайд этдилар. Хусусан, Умархон Абдурашилдов ва Комила Жамолова ўқиган Навоий ва Гули монологлари барчанинг олқишларига сазовор бўлди. Навоийхонликда фаол қатнашган ўқувчилар ва муаллимларга парти вилоят Кенгашининг фахрий ёрлиқлари ва эсдалик совғалари топширилди. Наманган шаҳридаги Давлатобод енгил саноат касб-ҳунар  коллежида ўтказилган тадбир “Буюклар авлодимиз” деб номланди. Унда мумтоз адабиётимизнинг икки забардаст вакили – Алишер Навоий ва Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг ҳаёти ва фаолияти ҳақида сўз борди. Иштирокчилар дастлаб шу муносабат билан ташкил этилган китоблар кўргазмаси билан танишдилар. Сўнгра улуғ бобокалонларимизга бағишланган саҳна кўринишлари намойиш этилди. Ҳар икки шоир ғазаллари асосида тайёрланган қўшиқлар ижро этилди. Шеърларни ифодали ўқиш кўрик-танлов ҳам кўпчиликда катта қизиқиш уйғотди. Касб-ҳунар коллежида ўтказилган тадбирда ҳам партиядошларимиз фаол қатнашдилар. Бу ерда ўндан ортиқ педагоглар “Адолат” СДП аъзолари ҳисобланишади. Улардан Гулчеҳра Эрматова, Зуҳра Тиллабоева, Жаъфар Қамбаров ташкилотчилар сифатида фаоллик кўрсатдилар. Юқоридаги каби тадбирлар мумтоз адабиётимизнинг икки буюк алломаси ижодининг зиёси бундан кейин ҳам бутун инсоният учун нур таратишда давом этаверади, деган ишончни янада мустаҳкамлайди. Фарҳодбек АБДУЛЛАЕВ, Ўзбекистон “Адолат” СДП фаоли ...

Батафсил
News

Пленум қарорлари амалда: Бухорода 10 нафар фуқаро ишга жойлаштирилди

Ўзбекистон “Адолат” СДП Бухоро вилоят, туман ва шаҳар Кенгашларида ташкил этилган Адолат қабулхоналари аҳоли манфаатлари йўлида бир қатор муаммоларнинг ечимини ҳал этилишида кўмаклашишмоқда. Фуқаролар ўз мурожаатлари асосида иш билан таъминланмоқда. Хусусан, партиянинг Вобкент туманида ташкил этилган қабулхонада аҳоли мурожаатлари депутат Мақсуд Ҳамидов кўмаги билан ҳал этилди. Унга кўра “Пахтакор” МФЙда истиқомат қилувчи Бахшанда Янгиева, Насиба Ҳамроева, Шаҳло Қўзиева, “Пушмон” МФЙдан М.Тўхтаева, У.Ёшузоқов, “Латифсобунгар”дан Шарифа Самадовалар туман Ободонлаштириш бошқармасига, Сидиқа Хайруллаева тумандаги «Ғайрат Чодак» МЧЖ негизидаги тикувчилик, бўёқ ва пойабзал ишлаб чиқариш цехига, Ҳулкар Ризоқулова ва Миразиз Аъзамовлар эса “Қатаған” МФЙларига ишга жойлаштирилди.   Ёки Қоровулбозор туман Кенгашида ташкил этилган Адолат қабулхонасида ҳам аҳоли мурожаатлари чуқур ўрганилган ҳолда бартараф этилмоқда. Жумладан, фуқаро Дилобар Шарипова туман Кенгаши раиси Зафар Жумаевга ишсизлик муаммоси билан мурожаат қилди. Аниқланишичи, Дилобар Шарипова икки ой муқаддам Қоровулбозор туман саноат-транспорт касб-ҳунар коллежида инглиз тили ўқитувчи бўлиб фаолият олиб бораётган бўлган. Умумтаълим мактаблари ўн бир йиллик таълим тизимига ўтганлигидан сўнг, коллежда қисқартиришлар келган ҳамда ўқитувчи ишсиз қолган. Албатта, унинг мурожаати туман Кенгаши раиси ва Халқ депутатлари туман Кенгаши депутати Бобошер Раҳимов билан ўрганилгач, бевосита туман Халқ таълими бўлимига сўров билан мурожаат қилди ҳамда унинг сўрови ўзининг амалий натижасини кўрсатди. Туман Кенгаши раиси Зафар Жумаев, депутат Бобошер Раҳимов, туман Халқ таълими бўлими Жўра Ҳамроевлар кўмаги билан Дилобар Шарипова тумандаги 2-сон умумтаълим мактабига тўлиқ ставка билан инглиз тили ўқитувчиси сифатида ишга қабул қилинди. Мурожаатга эътибор билан ёндашилса, албатта, унинг амалий натижаси кўринади, шундагина партия ходимлари ва депутатларининг фаолиятига ижобий ёндашишга имкон туғилади. Жасур САМАДОВ, Ўзбекистон “Адолат” СДП Бухоро вилоят Кенгаши мутахассиси ...

Батафсил
News

Давлат дастури мазмун-моҳияти ёшларга тушунтирилди

  Ўзбекистон «Адолат» СДП Кегейли туман Кенгаши томонидан ҳудуддаги Ватанпарвар спорт техника клубида 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини «Фаол инвестициялар ва ижтимоий ривожланиш йили»да амалга оширишга оид Давлат дастурининг мазмун-моҳиятига қаратилган давра суҳбати ташкил қилинди. Тадбирда Ўзбекистон «Адолат» СДП Кегейли туман Кенгаши раиси Г.Кайпов томонидан Давлат Дастурининг мазмун-моҳияти тўғрисида йиғилган ёшларга батафсил маълумотлар берилди. Шунингдек, Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи Кегейли туман Кенгаши раиси, туман Кенгаши депутати М.Мамбетниязов сўзга чиқиб, Давлат дастурида мамлакатимиз ёшларига ҳам катта эътибор қаратилганлигини таъкидлаб, тадбикорлик фаолиятини бошламоқчи бўлган ёшларга имтиёзли кредитлар ажратилганлиги тўғрисида маълумотлар берди. Тадбир якунида иштирокчилар ўзларини қизиқтирган саволларга тегишли жавоблар олиб, фикр-мулоҳазаларини билдириб ўтишди. Айшолпан ОРАЗИМБЕТОВА, Ўзбекистон «Адолат» СДП Қорақалпоғистон ҳудудий Кенгаши матбуот котиби ...

Батафсил
News

Бобомизга хорижликлар эҳтироми

Андижонда буюк шоҳ ва беназир шоир, улкан салтанат асосчиси Заҳириддин Муҳаммад Бобур таваллудининг 536 йиллиги кенг нишонланди. Улуғ мутафаккир номи билан аталувчи майдонда санага бағишланган тантанада республикамиз ҳудудларидан келган, хориждан ташриф буюрган меҳмонлар, адиблар, олимлар, жамоатчилик вакиллари, ёшлар иштирок этдилар. Дастлаб Буюк ватандошимиз ҳайкали пойига гулдасталар қўйилди. Буюк бобомизнинг сиймоси беш арсдан оша ҳозир ҳам эзгуликка чорлаётгани диққатга сазовор. Жумладан, мамлакатимиз Президентининг Ҳиндистонга қилган амалий ташрифи доирасидаги келишувларга асосан биргина Андижонда умумий қиймати 300 миллион АҚШ долларидан зиёд 50 та лойиҳа ҳиндистонликлар билан бирга амалга оширилаётгани бунинг ёрқин ифодаси. Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмаси раисининг ўринбосари Ғ.Мажидов ўз сўзида Мирзо Бобурнинг адабий мероси хусусида фикр юритди, унинг ғазалларидан намуналар келтирди. Тантана иштирокчилари Боғишамолдаги боғи Бобур дам олиш масканига йўл олдилар. Бу ердаги тарихий музейига сайрдан сўнг халқаро илмий-амалий конференция ўз ишини бошлади. Унда иштирок этган хорижий меҳмонлар, Ҳиндистон, Афғонистон, Бангладеш ва қўшни Қирғизистондан ташриф буюрган олимлар, тадқиқотчилар, шоиру ёзувчилар дунё тан олган шоҳ ва саркарда Заҳириддин Муҳаммад Бобур ҳаёти ва ижодига оид янгидан-янги маълумотларни тинглаб муҳокама қилдилар. Анжуманни Бобур номидаги халқаро фонд раҳбари Зокиржон Машрабов олиб борди. Анжуман иштирокчиларининг Президент девони масъул ходими Муртозо Қаришбоев табриклади. Ўзбекистон Республика Президентининг «Қадимий ёзма манбаларни сақлаш, тадқиқ ва тарғиб қилиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ҳамда Олий Мажлис Кенгашининг «Буюк аждодларимизнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудуддидан ташқарида дафн этилган жойларини аниқлаш ва ободонлаштиришга доир чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарори ижросини таъминлаш юзасидан Бобур халқаро илмий экспедициясининг Қирғизистон ва Ҳиндистон давлатларига уюштирган сафари натижалари тўғрисида Бобур халқаро экспедицияси аъзолари тарихчи олим Ваҳоб Раҳмонов ва шоир Ғайрат Мажидовлар маърузалари тингланди. Шундан сўнг хорижий меҳмонларга сўз берилди. — Халқаро экспедициянинг Бобур юрган йўлларда олиб бораётган ишлари таҳсинга лойиқ, — деди ўз сўзида Ҳиндистон маданий маркази раҳбари, профессор Чандра Шекхар.— Шу пайтгача топилган манбалар бобомиз ҳаётидан денгиздан томчи дейиш мумкин. Ҳиндистондаги ҳар бир шаҳарда, қишлоқлар ва кутубхоналарда ҳали юзлаб аниқланмаган ноёб топилмалар тўлиб ётибди. Мен ўзим билан шоир Шайдо қалимига мансуб китоблардан олиб келдим. Китобда нафақат Бобур балки Алишер Навоий ҳақида ҳам қимматли маълумотлар бор. Шу ернинг ўзида Деҳлида фонд филиали очиш тўғрисидаги меморандум имзоланди. Унга Деҳлидаги марказий кутубхона раҳбари Аббос Саид Нақи раис этиб тайинланди. Бангладеш элчиси Маннон Масъуд ўз мамлакатида ҳам фонднинг филиалини очиш таклифини изҳор этди. Ўтган йил давомида бобокалонимиз адабий меросини тадқиқ қилиш борасида катта ишлар қилган шоир ва таржимон Мирзо Кенжабекка Бобур халқаро мукофоти топширилди. Шунингдек, самарқандлик олим Комилхон Каттаев, Қирғизистонлик олим тадқиқотчи Бегижон Аҳмедов ва андижонлик шоир Қоражон Қодировлар тақдирлов ёрлиқлари билан мукофотландилар. Муҳаббат ОТАМИРЗАЕВА, Ўзбекистон “Адолат” СДП Андижон вилояти Кенгаши иш юритувчиси ...

Батафсил
News

Ҳарбий хизматчиларнинг маънавий-маърифий савиясини оширишда Фарғонада қандай ишлар амалга оширилмоқда?

Мамлакатимизда ижобий ўзгаришлар, ислоҳотлар жараёни давом этмоқда. Айниқса, тинчлигимиз посбонлари бўлган ҳарбий хизматчилар учун қулай шарт-шароитлар яратилмоқда. Уларнинг билим ва дунёқарашларини бойитиш, профессионал касб маҳоратларига эга бўлишларини таъминлаш давлат сиёсати даражасига кўтарилди. Хусусан, Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг “Маънавий-маърифий ишлар самарадорлигини ошириш ва соҳани ривожлантиришни янги босқичга кўтариш тўғрисида”ги ва “Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари ҳарбий хизматчиларининг маънавий-маърифий савиясини ошириш тизимини тубдан такомиллаштириш тўғрисида”ги қарорлари ташқи ва ички тахдидларга қарши мафкуравий иммунитети шаклланган, ўз бурчига садоқатли ҳарбий хизматчиларни тайёрлашда муҳим аҳамият касб этмоқда. Шарқий ҳарбий округ қўмондонлиги ва Ўзбекистон “Адолат” социал-демократик партияси Фарғона вилоят кенгаши ҳамкорлигида Фарғона шаҳридаги ҳарбий қисмда ўтган ўқув-услубий йиғинда мазкур қарорлар мазмун-моҳияти, шунингдек, сиёсий партиялар тизими, жорий йилги Давлат дастурининг “Демократик ислоҳотларни чуқурлаштириш ва мамлакатни модернизация қилишда Олий Мажлис палатлари, сиёсий партияларнинг ролини янада кучайтириш йўналиши ҳақида сўз борди. Унда маърузачилар томонидан ҳарбий хизматчилар нафақат жисмоний тайёргарликда юксак малака ва кўникмага эга бўлишлари кераклиги, балки ўз маънавий-маърифий салоҳияти билан ҳам бошқаларга ўрнак ва намуна бўлишлари зарурлиги уқтирилди. Шунингдек, Ўзбекистон “Адолат” СДП фаолияти, дастур ва лойиҳалари ҳақида маълумот берилди. Тадбир давомида ҳарбийлар ўзларини қизиқтирган саволларга мутахассислар томонидан батафсил жавоблар олишди. Комила ИСРАИЛОВА, Ўзбекистон “Адолат” СДП Фарғона вилоят кенгаши раиси  ўринбосари в.б ...

Батафсил
News

Пленумдан — пленумгача: истиқболдаги режалар белгилаб олинди

Жорий йилнинг 14 февраль куни Ўзбекистон “Адолат” СДП Тошкент вилояти Кенгашининг XIII Пленуми бўлиб ўтди. Унда Халқ депутатлари Тошкент вилояти Кенгаши, маҳаллий Кенгаш депутатлари, партиянинг туман-шаҳар Кенгашлари раислари, фаоллар ҳамда ОАВ вакиллари иштирок этди. Йиғилишда 2018 йилда амалга оширилган ишлар, эришилган ютуқлар баробарида йўл қўйилган камчиликлар танқидий-таҳлилий нуқтаи-назардан кўриб чиқилиб, партиянинг Тошкент вилояти Кенгаши олдида турган 2019 йилдаги фаолиятнинг асосий йўналишлари ҳамда устувор вазифалар муҳокама этилди. Дастлаб, Ўзбекистон “Адолат” СДП Тошкент вилояти Кенгаши Ижроия Қўмитасининг 2018 йилдаги фаолияти юзасидан ҳисоботи тингланди. Партиянинг 2018 йилдаги фаолияти 2017-2021 йилларга мўлжалланган амалий ҳаракатлар дастурида кўзда тутилган устувор вазифаларни ҳаётга татбиқ этишга қаратилган партиявий лойиҳалар доирасида амалга оширилди. Хусусан, “Адолат – қонун устуворлигида”, “Сиёсий-ҳуқуқий билимларни мустаҳкамлаш – демократик жамият пойдевори”, “Мактабгача таълим – кадрлар тайёрлашнинг бирламчи бўғини”, “Мактабда ижтимоий тенглик масалалари”, “Таълим сифати — партия нигоҳида”, “Фарзандлари соғлом юрт – қудратли бўлур” лойиҳалари доирасидаги тадбирлар вилоятнинг деярли барча шаҳар, туманларида ташкил этилди. 2018 йил давомида партиянинг Тошкент вилоят ҳамда туман, шаҳар Кенгашлари томонидан жами 421 та турли хил мавзулардаги тадбирлар ўтказилган бўлиб, уларда 8000 дан зиёд иштирокчи қатнашди. Шунга қарамай жойларда ўтказилган тадбирларнинг барчаси ҳам юксак савияда ташкиллаштирилмаган. Хусусан, Қибрай, Пискент, Юқори Чирчиқ, Ўрта Чирчиқ, Оққўрғон, Чиноз, Янгийўл Кенгашларининг бу борадаги фаолияти қониқарли эмас, дея баҳоланди. Пленумда фаолиятимизга бўлган танқидий баҳо ўринли деб, ўйлайман,— деди Пискент тумани Кенгаши раиси Ахмаджон Исаев.— Берилган огоҳлантиришлардан тўғри хулоса чиқариб, вазифамизга масъулият билан ёндашишимиз лозим. Паст кўрсатгичлар қайд этилган туманларимиз билан биргаликда, ҳамжиҳатликда саъй-ҳаракатлар олиб бориб, уларни ҳам юқори натижаларга кўтаришга эришмоғимиз даркор. Йил мобайнида партия Тошкент вилояти Кенгаши томонидан партия сайловолди дастурида белгиланган ғоя ва мақсадлар оммавий ахборот воситалари орқали ҳам кенг тарғиб этилди. Жумладан, 2018 йилда марказий ва шаҳар, туман телерадиоканалларининг информацион дастурларида жами 330 дан ортиқ чиқишлар амалга оширилди. Республика марказий нашрларида 87 та, шаҳар, туман газеталарида 40 яқин партия фаолиятига доир мақолалар эълон қилинди. Партия веб-сайтида йил давомида турли мавзулардаги жами 203 та хабар ёритилди. Бошқа информацион порталлар ҳамда ахборот агентликларининг веб-сайтларида партия фаолиятига доир 87 та мақолалар эълон қилинди. 2019 йил 1 январь ҳолатига партия аъзолари сони 29754 нафарга, БПТлар сони 641 тага етди. Бу кўрсаткич 2018 йил 1 январь ҳолатига солиштирилганда аъзолар сони 8078 нафарга, БПТлар сони 110 тага ўсганлигини кўрсатмоқда. Бугунги кунда Халқ депутатлари Тошкент вилояти Кенгашидаги депутатларимиз сони 14 нафарни, туман ва шаҳар Кенгашларидаги депутатларимизнинг сони эса 68 нафарни ташкил қилади. Халқ депутатлари Тошкент вилояти Кенгаши сессия кун тартибига 5 та масала, доимий комиссияда 6 та масала муҳокама қилиниб, туман ва шаҳар Кенгашлари сессиялари кун тартибига 8 та масала, доимий комиссияларида 10 та масала муҳокама қилинди. Шунингдек, Халқ депутатлари Тошкент вилояти Кенгаши депутатлари томонидан чиқарилган депутатлик сўровлари сони 61 тани, туман ва шаҳар Кенгашларидаги депутатлари томонидан чиқарилган депутатлик сўровлари сони 252 тани ташкил этди. Депутатлик гуруҳи фаолиятига назар ташлар эканмиз, Пленумда таъкидланган кўрсатгичларни янада кўтаришга интилишимиз керак,— дейди Халқ депутатлари Тошкент вилояти Кенгаши депутати Зарифа Эралиева.— Албатта, бунда рақамлар сонини кўпайтиришга эмас, балки аниқ ва мақсадли ишларга эътибор қаратишни ўринли деб, ҳисоблайман. Бу йўлда депутатларимиз янада жипслашиб, халқнинг орасига шахдамлик билан кириб бориши, бугунги даврнинг талабидир. Фуқаролар билан юзма-юз мулоқотда бўлиб, уларнинг мурожаатларига ечим топиш, жойлардаги энг муҳим муаммоларни ўртага ташлаб, сессияга масалалар киритиш олдимизда турган улкан вазифадир. Пленум давомида бу кўрсаткичлар партия дастурий мақсад-вазифаларини тўла рўёбга чиқариш учун етарли эмаслиги, бунинг учун депутатлар ўз ваколатидан самарали фойдаланишлари, ташаббускорликни янада оширишлари талаб этилиши таъкидланди. Пленумда Ўзбекистон “Адолат” СДП Тошкент вилоят Кенгашининг жорий 2019 йил “Фаол тадбиркорлик, инновацион ғоялар ва технологияларни қўллаб-қувватлаш йили” да амалга ошириши лозим бўлган устувор вазифалари ҳамда келаётган сайлов жараёнларига пухта тайёргарлик кўриш каби партия фаолиятига доир бошқа масалалар кўриб чиқилди. Муҳокама этилган барча масалалар юзасидан тегишли қарорлар қабул қилиниб, мамлакатимиз мустақиллигини мустаҳкамлаш, ҳуқуқий-демократик давлат барпо этишда ўзининг фидоийлиги, меҳнатсеварлиги билан партиянинг халқ орасидаги танилувчанлиги ва обрўсининг юксалишига, унинг нуфузини оширишга хизмат қилаётган партия ходимлари ва фаоллари вилоят Кенгаши томонидан тақдирланди. Фотима САТТАРОВА, Ўзбекистон “Адолат” СДП Тошкент вилояти Кенгаши матбуот котиби ...

Батафсил
News

Ўқитувчи мақоми қандай бўлиши керак?

  Ўзбекистон Республикаси норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари муҳокамаси порталига 2019 йилнинг 11 январида жойлаштирилган “Ўқитувчи мақоми тўғрисида”ги қонун лойиҳаси кенг жамоатчиликнинг диққат марказида бўлди. Ушбу қонун лойиҳаси Ўзбекистон “Адолат” СДПнинг барча бўғиндаги тузилмалари, партия фаоллари, депутатлар, экспертлар томонидан ҳам ўрганилди. Тўпланган фикр ва таклифлар таҳлил этилиб, дастурий мақсадларимиз ҳамда электорат манфаатларидан келиб чиққан ҳолда ушбу қонун лойиҳаси юзасидан асослантирилган 20 та таклиф тайёрланди. Ушбу таклифларда ўқитувчининг касбий фаолияти ва шу фаолиятдаги ҳуқуқлари, унинг одоб-ахлоқ қоидалари, якка тартибдаги педагогик фаолият (репетиторлик), муаллимларнинг меҳнатига ҳақ тўлаш ва ижтимоий муҳофазаси, ўқитувчи фаолияти устидан жамоатчилик назорати ва бошқа бир қатор меъёрлар юзасидан асослантирилган фикрлар ўз аксини топган. Жумладан, қуйида бир қанча мисоллар келтириб ўтамиз: 1. Қонун лойиҳасининг 2-моддасида мазкур қонуннинг қўлланилиш соҳалари санаб ўтилган. Таълим соҳасидаги давлат бошқаруви органлари ва уларнинг ҳудудий бўлинмаларини ҳам ана шулардан бири сифатида киритиш мақсадга мувофиқдир. Маълумки, таълим соҳасидаги давлат бошқаруви органлари ва бўлинмаларига энг фаол, салоҳиятли, малакали ва тажрибали ўқитувчилар жалб этилади. Ушбу лавозимга ўтгач, мазкур педагоглар ўқитувчи мақомини йўқотиши мантиққа тўғри келмайди. Унинг тегишли имтиёзлардан чекланиши кадрлар салоҳиятининг тушиб кетишига олиб келади. Шу сабабдан мазкур қонун уларга ҳам татбиқ этилиши лозим. Шу билан бирга, уларнинг яна ўқитувчилик фаолиятига қайтиш имконияти ҳам борлигини назардан четда қолдириб бўлмайди. 2. Лойиҳанинг 3-моддасида ўқитувчининг касбий фаолиятдаги ҳуқуқлари хусусида сўз боради. Уларнинг ҳуқуқлари қаторида қуйидаги жумлалар орқали “ўзи яратган ўқув қўлланма, монография ва шу турдаги илмий янгиликларни қонунчиликда белгиланган тартибда тижоратлаштириш ва ундан тушадиган маблағни ихтиёрий равишда тассаруф этиш”ини ҳам келтириш жоиздир. 3. Ўқитувчининг одоб-ахлоқ қоидаларига оид 11-модданинг тегишли бандида “Ўқитувчиларнинг кийинишига қўйиладиган талаблар таълим ташкилотлари томонидан белгиланиши мумкин”, деб қайд этилган. Бунда охирги жумлани “белгиланади” деб аниқ ифодаланса, ушбу норма амалда ҳақиқатан ишлашини таъминлайди. 4. Қонун лойиҳасининг 13-моддаси “Меҳнатга ҳақ тўлаш”, деб номланган. Ўриндошлик сифатида ўтиладиган дарсларнинг иккинчи даражали бўлиб қолмаслиги, бундай ҳолатларда таълим сифатининг пасайиб кетишининг олдини олиш мақсадида ушбу модда “Ўқитувчиларнинг ўриндошлик асосидаги фаолиятига базавий тариф ставкаларига биноан 100 фоиз меҳнат ҳақи тўланади”, деган меъёр билан тўлдирилиши лозим. Дейлик, айрим фанлар бўйича белгиланган дарс соатлари бир ўқитувчи учун бир ставкага ҳам тўғри келмайди. Шунинг учун у бошқа мактабдан ҳам дарс олишга мажбур бўлади. Бу ҳолатда энди ўқитувчи бир хил фаолияти учун икки хил ҳақ олишига тўғри келиб қолмаслиги керак. 5. Лойиҳанинг 14-моддасидаги “25 йил ва ундан ортиқ меҳнат стажига эга бўлган ўқитувчилар муддатидан олдин ёшга доир пенсияга чиқиш ҳуқуқига эга”, деган жумлаларни 14-модданинг 4-хатбошисидаги меъёрларга номутаносиб бўлганлиги сабабли чиқариб ташлаш таклиф этилмоқда. Чунки пенсияга чиқиш ёши оширилаётган бир шароитда 25 йил фаолият юритган ўқитувчи 50 ёшга тўлмасданоқ пенсияга чиқиб кетишига тўғри келиб қолади. 6. Лойиҳанинг 17-моддасига кўра, “Давлат томонидан ҳар йили қишлоқ ва шаҳарларда намунавий лойиҳалар бўйича қурилаётган арзон уй-жойларнинг бир қисмини ўқитувчиларга имтиёзли асосларга кўра ипотека кредити сифатида бериш рағбатлантирилади”, дейилган. Шу ўринда ушбу нормани ҳам аниқлаштириб, яна қуйидаги қўшимчаларни киритиш айни муддаодир: “Давлат томонидан ҳар йили қишлоқ ва шаҳарларда намунавий лойиҳалар бўйича қурилаётган арзон уй-жойларнинг бир қисми ўқитувчиларга ипотека кредити ажратилиши орқали имтиёзли асосларга кўра берилади. Тегишли таълим соҳасидаги давлат бошқаруви органлари ёки уларнинг ҳудудий бўлинмалари томонидан тақдим этилган рўйхатга биноан, 10 йил узлуксиз педагогик иш стажига эга бўлган ва айни вақтда таълим тизимида фаолият олиб бораётган ўқитувчиларга автотранспорт воситаларини сотиб олиш учун имтиёзли кредитлар ажратилади. 7. Ўқитувчи фаолиятига нисбатан чекловлар (20-модда) қаторида яна бир чеклов “Давлат таълим стандартларига номувофиқ дарс машғулотларини ўтиш”, деган жумла билан тўлдирилса, бу меъёр таълим муассасаларида давлат таълим стандартларига мос равишда дарс машғулотларини ташкил этишга хизмат қилган бўлар эди. 8. Ўқитувчиларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш (22-модда) назарда тутилган модданинг матнини таклиф қилинаётган ўзгартириш асосида “Давлат томонидан мактабгача, умумий ўрта, ўрта махсус, касб-ҳунар ва мактабдан ташқари таълим муассасалари ўқитувчилари, шунингдек, таълим соҳасидаги давлат бошқаруви органлари ва уларнинг ҳудудий бўлинмаларининг педагог мутахассислари малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш учун шароит яратиш кафолатланади”, деб белгилаш амалиётда ўз натижасини берган бўлар эди. Яъни тегишли таълим соҳасидаги давлат бошқаруви органлари ва уларнинг ҳудудий бўлинмалари педагог мутахассислари айни пайтда ўқитувчи ҳисобланишини инобатга олиш лозим. Шунингдек, уларнинг таълим соҳасидаги ёки маълум бир фан соҳасидаги янгиликлар ва ислоҳотлардан хабардор бўлиб бориши мақсадга мувофиқдир. 9. Қонун лойиҳасининг 24-моддасидаги “Ўқитувчилар фаолиятини назорат қилиш қонун ҳужжатлари асосида аттестациядан ўтказиш, уларнинг фаолиятини ўрганиш, баҳолаш ва бошқа шаклларда амалга оширилади”, дейилган. Бу ўринда қўлланилган “ва бошқа” жумласи, бизнингча, педагог фаолиятини асоссиз текшириш ва назорат қилиш ҳуқуқини беради. Шуни назарда тутиб, мазкур қисқа жумлани олиб ташлаган маъқул. 10. Ўқитувчи фаолияти устидан жамоатчилик назорати меъёрлари белгиланган 25-модданинг “Ўзбекистон Республикаси фуқаролари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, шунингдек, қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда рўйхатга олинган нодавлат нотижорат ташкилотлари, оммавий ахборот воситалари томонидан мазкур назорат амалга оширилиши мумкин”, деган банди қуйидаги таҳрирда баён этилиши айни муддао саналади: “Ўқитувчи фаолияти устидан жамоатчилик назоратини таълим муассасасида тузилган Кузатув кенгаши амалга оширишга ваколатлидир”. Чунки ўқитувчи фаолиятига турли даражадаги идоралар (ННТ, ОАВ, ФЎЎБО) томонидан асоссиз аралашувлар таълим сифатига салбий таъсир кўрсатади. Шунинг учун, ота-оналар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва бошқалардан иборат таркибда тузиладиган Кузатув кенгашига ушбу ваколатни бериш мақсадга мувофиқдир. Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги муаллифлигида ишлаб чиқилган “Ўқитувчи мақоми тўғрисида”ги қонун лойиҳаси юзасидан Ўзбекистон “Адолат” СДП томонидан партия позициясидан келиб чиқиб тайёрланган барча таклифлар вазирликка тақдим қилинди. Муҳаммаджон ЖЎРАЕВ, Ўзбекистон “Адолат” СДП Марказий аппарати бўлим бошлиғи ...

Батафсил
News

2019 йилда қайси қонун лойиҳалари кўриб чиқилади

Вазирлар Маҳкамасининг 11.02.2019 йилдаги 113-сон қарори билан 2019 йилда қонун лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасига киритиш дастури тасдиқланди. Ҳужжат Давлат дастури–2019, Маъмурий ислоҳотлар концепцияси ва Норма ижодкорлиги фаолиятини такомиллаштириш концепцияси, шунингдек бошқа ҳужжатларда назарда тутилган қонун лойиҳаларининг ўз вақтида ва сифатли ишлаб чиқилишини таъминлаш мақсадида қабул қилинди. Дастурга жами 38 та қонун лойиҳаси киритилган. Уларни ишлаб чиқиш бўйича масъул ижрочилар, Вазирлар Маҳкамаси ва Қонунчилик палатасига киритиш муддатлари, шунингдек улар қабул қилинган тақдирда кутиладиган натижалар кўрсатилган. Улар орасида, хусусан:   янги таҳрирдаги Солиқ кодекси. 1 июлгача Қонунчилик палатасига киритилиши кутилмоқда. Ҳужжат илғор хорижий тажрибадан келиб чиққан ҳолда халқаро молия ташкилотлари мутахассислари билан биргаликда ишлаб чиқилади. Шу жумладан ҳалол солиқ тўловчиларни рағбатлантириш ва яширин фаолият юритадиган субъектларни жазолаш механизмлари назарда тутилади; янги таҳрирдаги Меҳнат кодекси. Ҳужжат IV чорак охирида Вазирлар Маҳкамасига тақдим этилади. Ишнинг ўзига хос хусусиятига кўра меҳнат шартномасини тузиш ва бекор қилиш тартибининг соддалаштирилиши, ходим билан бир вақтда иш берувчининг ҳам манфаатларини ифодалайдиган қоидалар киритилиши кутилмоқда; Жиноят-процессуал ва Фуқаролик кодексларига ўзгартиришлар. Улар қонунга хилоф тарзда ҳукм этиш, жиноий жавобгарликка тортиш, эҳтиёт чораси сифатида қамоққа олиш ва муносиб хулқ-атворда бўлиш ҳақида тилхат олиш, қамоқ тариқасидаги маъмурий жазони бериш натижасида фуқарога етказилган зарарни ундириб олиш масалаларига тааллуқли бўлади. Зарарни тегишли давлат идораларининг бюджетдан ташқари жамғармалари ҳисобидан қоплаб, кейинчалик ушбу суммани айбдор шахсдан ундириб олиш режалаштирилмоқда; янги таҳрирдаги «Валютани тартибга солиш тўғрисида»ги Қонун. Парламентга тахминан 1 апрелда киритилади. Ҳужжатда қуйидагиларни назарда тутиш режалаштирилмоқда: а) соҳага оид қонуности ҳужжатларни инвентаризациядан ўтказиш, ҳаволаки нормаларни максимал даражада қисқартирган ҳолда валюта операцияларини амалга оширишга оид барча жиҳатларни тартибга солиш; б) халқаро тажрибани чуқур ўрганиш асосида ва тадбиркорлар эҳтиёжларини инобатга олган ҳолда валюта операцияларини тартибга солишни соддалаштириш; в) жисмоний ва юридик шахсларнинг ўз валюта маблағидан эркин фойдаланиш ҳуқуқининг кафолатини мустаҳкамлаш; г) капитал ҳаракати билан боғлиқ операцияларни тартибга солиш; д) валюта бозори фаолиятини янада такомиллаштириш ва эркинлаштириш; е) норезидентларнинг республикамизда фаолият юритиши натижасида олинган маблағларини чет эл валютасига айирбошлаш амалиётини янада соддалаштириш ва бошқалар; янги таҳрирдаги «Рақобат тўғрисида»ги Қонун табиий монополиялар соҳасида тартибга солишни кучайтириш имконини беради. Қонун бузилиш ҳолати учун монополистларнинг жавобгарлиги оширилади, АКТ соҳасида рақобат тартибга солинади. Лойиҳа 1 ноябргача киритилади; «Қимматли қоғозлар бозори тўғрисида»ги Қонунга тузатишлар. Ваколатли давлат органининг ваколатлари кенгайтирилади, шу жумладан банк сирларини очиш ҳуқуқи билан. Қимматли қоғозлар бозорини тартибга солувчи органлар ўртасида ахборот алмашиш вақтида олинган махфий ахборотни ошкор қилиш бўйича чекловлар белгиланади; «Аудиторлик фаолияти тўғрисида»ги Қонунга ўзгартиш ва қўшимчалар (1 июлгача ишлаб чиқилади). Улар қуйидагиларга оид бўлади: а) аудиторлик фаолиятини лицензиялаш жараёнини соддалаштириш; б) аудиторларни сертификатлаш ва малакасини ошириш тизимини такомиллаштириш; в) ҳар йили аудиторлик текширувидан ўтиши шарт бўлган ижтимоий аҳамиятга эга корхоналарни аниқлаш; «Мажбурий тиббий суғурта тўғрисида»ги Қонун лойиҳаси (1 августгача Парламентга киритилади). Унда қуйидаги масалалар ўз аксини топади: а) 2021 йилдан бошлаб мажбурий тиббий суғурта тизимини босқичма-босқич жорий этиш; б) тегишли норматив-ҳуқуқий базани шакллантириш; в) соғлиқни сақлаш эҳтиёжи учун ажратилаётган пул маблағларини жамлаш ва тақсимлаш механизмларини такомиллаштириш; г) «ҳар бир тўлиқ даволанган ҳолат» ҳисобидан келиб чиқиб молиялаштириш механизмларини жорий қилиш; д) тиббий суғурта дастурларини амалга оширишга нодавлат тиббиёт ташкилотларини кенг жалб этиш ва ҳ.к.; янги таҳрирдаги «Вазирлар Маҳкамаси тўғрисида»ги Қонун. Тахминан 25 апрелда Қонунчилик палатасига киритиш режалаштирилмоқда. Ҳукумат аъзоларининг ваколатлари ва жавобгарлигини белгилаш, Парламент, Президент, унинг администрацияси, судлар, ҳуқуқни муҳофаза қилиш ва ҳарбийлаштирилган тузилмалар, ННТ, сиёсий партиялар билан ўзаро ҳамкорлиги масалалари тартибга солинади; янги таҳрирдаги «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида»ги Қонун. Олий Мажлис палатасига киритилиши мўлжалланган сана – 1 апрель. Тўғридан-тўғри амалга ошириш механизмига эга бўлмаган қонун лойиҳаларини (яъни декларатив, «ҳадли» тусга эга, ҳақиқатда амалга ошириш механизмларини назарда тутмайдиган, таҳр.) киритиш тақиқланишини тартибга солиш кўзланмоқда. Ҳужжат Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасида эълон қилинган ва 12.02.2019 йилдан кучга кирди. Манба: Norma.uz Подробнее: ...

Батафсил
News

Маиший чиқиндилар янги қоидалар бўйича олиб чиқилади

Қаттиқ ва суюқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматлар кўрсатиш қоидалари тасдиқланди (ВМнинг 6.02.2019 йилдаги 95-сон қарорига қаранг). Уларда қуйидагилар назарда тутилган: ушбу соҳада хизмат кўрсатишга ихтисослашган ташкилотлар томонидан қаттиқ ва суюқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматлар кўрсатиш тартиби; маиший чиқиндиларни тўплаш, сақлаш ва олиб чиқиб кетишга, шунингдек хизмат кўрсатувчи ташкилотларга доир талаблар; кўрсатиладиган хизматлар учун ҳисоб-китоб қилиш ва жисмоний шахсларни, шунингдек мажбурий тўловлар бўйича қарздорликларни ҳисобга олиш тартиби; қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматлар учун жисмоний шахслар томонидан мажбурий тўловларни тўлаш ва ҳисобини юритишнинг ягона электрон тизимини шакллантириш ва юритиш тартиби; истеъмолчиларнинг, шунингдек хизмат кўрсатувчи ташкилотларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари. Ҳужжатда Президентнинг 22.11.2018 йилдаги ПФ–5580-сон Фармонида назарда тутилган хизматлар учун тўлов тўлаш тизимидаги ўзгартиришлар ўз аксини топган. Чиқиндиларни олиб чиқиб кетганлик учун тўлов тўлашнинг янги схемаси жадвалда келтирилган: Жисмоний шахслар Юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорлар Энди оммавий шартномалар асосида аҳолига хизматлар кўрсатилади.     Илгаригидек, тўлов ўтган ойдан (тўлов амалга оширилган) кейинги ойнинг 10-санасидан кечиктирмай амалга оширилади.   Бироқ энди жисмоний шахсларнинг тўловлари ягона транзит банк ҳисобварақларига тўланади ва кейинчалик Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва пойтахт ҳокимликларининг махсус ғазна ҳисобварақларига ўтказилади.     Бевосита хизмат кўрсатувчи ташкилотларга тўлов давлат-хусусий шериклик битимлари ва икки томонлама шартномалар доирасида маҳаллий ҳокимликлардан келиб тушади Бевосита хизмат кўрсатувчи ташкилотлар билан шартномалар тузилади.   100% олдиндан тўлов шартларида хизматлар кўрсатилади       Бу – муҳим! Қуйидаги нормалар аввалгидек амал қилади: истеъмолчилар аванс тариқасида тўланган тўловлар учун, ушбу даврда тегишли тарифлар ошган тақдирда, тўлов амалга оширилган санадан 12 ойдан ошмайдиган даврга қайта ҳисоб-китоб қилишдан озод этиладилар; маблағлар ўз вақтида ўтказилмаган тақдирда муддати ўтказиб юборилган ҳар бир кун учун юридик шахслардан қарздорлик суммасининг 0,4%и ва жисмоний шахслардан 0,1%и миқдорида, бироқ қарздорлик умумий суммасининг 50%идан ортиқ бўлмаган миқдорда пеня ундирилади. Пеняни ҳисоблаш истеъмолчининг аниқлаштирилган қарздорлик (тўланмаган қарз) суммасидан, шунингдек белгиланган тартибда киритилган олдиндан тўлов ҳисобга олинган ҳолда, ҳисоб-китоб давридан кейинги ойнинг 11-кунидан бошлаб амалга оширилади. Қоидаларда Экология давлат қўмитаси ҳузурида ташкил этилган санитар тозалаш марказларининг фаолиятини ташкил этиш масалалари қайд этилган. Улар истеъмолчилар, хизмат кўрсатувчи ташкилотлар, ҳокимликлар, фуқаролар йиғинлари ва Бош прокуратура ҳузуридаги Мажбурий ижро бюроси ўртасида боғловчи бўғин функциясини бажарадилар. Қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш хизматлари учун аҳолидан мажбурий тўловлар тўлиқ ва ўз вақтида келиб тушишини таъминлаш учун Мажбурий ижро бюроси масъулдир. Жисмоний шахслар – чиқиндиларни олиб чиқиб кетганлик учун мажбурий тўловларни тўловчиларнинг, шунингдек уларнинг қарздорликлари ҳисоби Ҳисобга олишнинг ягона электрон тизимида юритилади. Мажбурий ижро бюроси инспекторлари Ҳисобга олишнинг ягона электрон тизимида акс эттирилган ҳисобланган суммалар ҳақидаги ахборот асосида жорий мажбурий тўловларни ва улар бўйича қарздорликни ундирадилар. Ҳужжат Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасида эълон қилинган ва 7.02.2019 йилдан кучга кирди. Манба:Norma.uz Подроб ...

Батафсил
News

Ҳуқуқ-тартибот органлари раҳбариятида ўзгаришлар

Бугун Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармонига биноан, Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазири лавозимида ишлаб келган генерал-лейтенант Азизов Абдусалам Абдумавланович Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати Раиси лавозимига тайинланди.  Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати Раиси лавозимида ишлаб келган Абдуллаев Ихтиёр Бахтиёрович соғлиги ёмонлашгани туфайли ўз аризасига биноан (кейинги бир йилда бўйин ва бел умуртқа поғонасида икки марта оғир жарроҳлик амалиётини ўтказган) лавозимидан озод этилди.  Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазири лавозимига шу кунга қадар Тошкент харбий округи қўшинлари қўмондони лавозимида ишлаб келаётган генерал-майор Курбанов Баҳодир Низамович тасдиқланди.  Б. Курбанов аввал Ички ишлар вазирининг ўринбосари ҳамда Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси бошлиғи лавозимларида ишлаган. Манба: Ўзбекистон Республикаси Президенти Матбуот хизмати ...

Батафсил
News

Тиббиёт ходимига тажовуз қилганлик учун жиноий жавобгарлик кучайтирилади

Соғлиқни сақлаш вазирлигининг ахборот хизмати ҚҲТБТда «Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодексига қўшимча киритиш тўғрисида»ги қонун лойиҳаси жойлаштирилганлигини маълум қилади. Соғлиқни сақлаш вазирлиги ташаббуси билан тайёрланган лойиҳа билан ўз хизмат вазифасини бажариб турган тиббиёт ходимига бемор ва унинг яқин қариндошлари томонидан ғайриқонуний равишда тажовуз қилиниши ёки тиббиёт ходимига тан жароҳати етказилишидан иборат қилмишларни Жиноят кодексининг 277-моддаси (безорилик) билан квалификация қилиш таклиф этилмоқда.  Сўнгги пайтларда шифокорларга тажовуз қилиш ҳолатлари, афсуски, кўпайиб бормоқда. Таҳлилнинг кўрсатишича, ўз хизмат вазифасини бажариб турган тиббиёт ходимига ғайриқонуний равишда тажовуз қилинганлиги ва уларга тан жароҳати етказилганлиги учун жавобгарликнинг нисбатан енгиллиги бундай ҳаракатларга асосий сабаб бўлмоқда, дейилади хабарда. Шу муносабат билан лойиҳада ЖКнинг 277-моддаси 3-қисмига қўшимча банд (жиноятнинг ўз хизмат ёки фуқаролик бурчини бажариши муносабати билан шахсга ёки унинг яқин қариндошларига нисбатан содир этилиши) киритиш таклиф этилмоқда. Ушбу бандда назарда тутилган жиноятни содир этишда айбдор, деб топилганлар уч йилдан беш йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланиши мумкин бўлади ва бу ўз ўрнида катта профилактик таъсир кучини кўрсатади. Лойиҳа ўзгартирилиши, унга қўшимчалар киритилиши ёки рад этилиши мумкин. Манба: Norma.uz Подробн ...

Батафсил
News

Ўзбекистон аҳолисини рўйхатга олиш 2022 йилда ўтказилади

Ушбу кенг кўламли тадбир ЎзАда эълон қилинган  Президентнинг 2019 йил 5 февралдаги Фармонида назарда тутилган. Ҳужжат билан: Ўзбекистон Республикасида 2022 йилда аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш концепцияси; Ўзбекистон Республикасида 2022 йилда аҳолини рўйхатга олишни ўтказишга доир комплекс чора-тадбирлар дастури тасдиқланди. Аҳолини рўйхатга олишни ўтказишга кўмаклашиш бўйича республика ва ҳудудий комиссиялар ташкил этилди, шунингдек уларнинг вазифалари белгиланди. Аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш билан боғлиқ тадбирларнинг ўз вақтида ва сифатли бажарилишини таъминлашдан ташқари, вазифалар жумласига  тадбирни молиялаштириш масаласи бўйича таклифларни кўриб чиқиш ва уни ўтказишда жисмоний ва юридик шахсларни, уларнинг меҳнатига ҳақ тўлаш масалаларини ҳал қилган ҳолда, жалб этиш ҳам киради. 2019 йил 1 июлгача “Аҳолини рўйхатга олиш тўғрисида”ги Қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш топширилди. Мазкур ҳужжат: аҳолини рўйхатга олишни ўтказишнинг мақсадлари, тартиби, даври ва муддатлари; илғор хорижий амалиётда қабул қилинган замонавий технология ва услубиётлар асосида уни ташкил этиш ва ўтказиш; аҳолини рўйхатга олиш якунларини амалга ошириш бўйича ташкилий-амалий, ҳуқуқий, иқтисодий ва бошқа чора-тадбирлар ва бошқаларни белгилайди. Қайд этиш жоизки, мустақиллик йилларида Ўзбекистонда аҳолини рўйхатга олиш ўтказилмаган. Аҳоли сонига, ёш-жинс таркибига кескин таъсир кўрсатган ўзгаришлар ва бошқа ижтимоий-демографик ўзига хосликлар бу ҳақдаги мавжуд маълумотларни қўллашни сезиларли даражада чекламоқда. Мамлакатимиз аҳолиси ва унинг фаровонлиги тўғрисидаги ишончли маълумот узоқ муддатли прогнозлар ва давлатнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиш мақсадли дастурларини, янги иш ўринлари ташкил этиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш дастурларини ишлаб чиқиш, барқарор ривожланиш миллий мақсадлари индикаторларини шакллантириш, меҳнат ресурслари жойлашуви ва улардан фойдаланиш жараёнларини ўрганиш, илмий тадқиқотлар олиб бориш учун муҳим ҳисобланади. Тадбир БМТ ташаббуси билан амалга ошириладиган 2020 йилда Бутунжаҳон аҳоли ва уй-жой фондини рўйхатга олиш дастури доирасида ўтказилади. Манба: Norma.uz Подробнее ...

Батафсил
News

Иқтисодиёт тармоқлари ва ҳудудларда экспорт ҳажмларини ошириш вазифалари белгилаб берилди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев раислигида 6 февраль куни иқтисодиёт тармоқлари ва ҳудудларда экспорт ҳажмларини ошириш борасидаги энг муҳим вазифаларга бағишланган видеоселектор йиғилиши бўлиб ўтди. Унда Бош вазир ва унинг ўринбосарлари, вазирлик ва идоралар раҳбарлари, видеоселектор орқали жойлардан Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар раҳбарияти, йирик компаниялар вакиллари, элчилар иштирок этди. Экспорт – иқтисодиёт барқарорлигининг асосий омили. Валюта захираларини кўпайтиришнинг ягона йўли ҳам экспорт ҳажмини кескин оширишдир. Мамлакатимизда экспорт фаолиятини енгиллаштириш ва қўллаб-қувватлаш бўйича кўрилаётган чоралар натижасида ўтган йили экспорт ҳажми 14 миллиард 258 миллион долларни ташкил этиб, 13,6 фоизга ўсган.  Кейинги икки йилда экспорт географияси 50 та давлатга кенгайиб, 140 тага етган. Экспортга 120 та янги турдаги маҳсулот чиқарилган. Экспорт таркибида тайёр маҳсулотлар улуши 56 фоизни ташкил этиб, ҳудудий саноат экспорти қарийб 1,7 баробар ўсган. Бироқ, ҳали ҳам мамлакатимизнинг экспорт салоҳиятидан тўлиқ фойдаланилмаяпти. Йиғилишда Президентимиз экспортбоп маҳсулотлар таркибини диверсификация қилиш, экспортда хомашё бўлмаган маҳсулотлар улушини камида 60 фоизга етказиш зарурлигини таъкидлади. Шу мақсадда Ўзбекистон Республикасининг 2019-2025 йилларга мўлжалланган Миллий экспорт стратегиясини ишлаб чиқиш бўйича топшириқ берди.  Мазкур стратегия экспортёрларга кўрсатилаётган давлат хизматларини тўлиқ электрон шаклга ўтказиш, уларни молиявий қўллаб-қувватлаш, “Doing Business” рейтингида “ташқи савдо” кўрсаткичи бўйича юқори 50 та мамлакат қаторига киритиш масалаларини қамраб олади. Хориж тажбирасидан келиб чиқиб, экспорт қилувчилар фаолиятини мувофиқлаштириш, уларга ҳар томонлама кўмаклашиш мақсадида Ўзбекистон экспортёрлар ассамблеяси ташкил этилади. Видеоселекторда экспортни кўпайтиришда йўл қўйилган камчиликларни бартараф этиб, бу борадаги ишларни жонлантириш масалалари муҳокама қилинди. Ўтган йили ҳудудий экспорт прогнози бажарилмагани, айниқса, Қашқадарё, Сурхондарё, Самарқанд, Жиззах, Наманган вилоятлари ва Тошкент шаҳрида бу борада сусткашликка йўл қўйилгани қайд этилди. Ҳудудий мева-сабзавот экспорти прогноздан анча кам бўлгани, биронта ҳам ҳудудда бу борадаги режа бажарилмагани танқид қилинди.  Албатта, экспорт жаҳон бозоридаги конъюнктурага ҳам боғлиқ. Хорижий экспертлар жорий йилда ҳам асосий хомашё маҳсулотларининг жаҳон бозоридаги нархлари паст бўлишини прогноз қилишмоқда. Шу боис мамлакатимизда 2019 йилги экспорт прогнози ўтган йилга нисбатан 30 фоизга кўп этиб белгиланди.  Давлатимиз раҳбари экспорт прогнозини таъминлашни аниқ ҳисоб-китоб асосида ташкил этиш, бу борада янги тизим йўлга қўйишни таклиф қилди.  Унга мувофиқ, аввало, Республика экспорт штаби фаолияти тубдан такомиллаштирилади. Ушбу штабдан вакиллар Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятларга бириктирилади.  Шунингдек, Бош вазир ўринбосарлари ва маслаҳатчилари ўзлари мутасаддилик қиладиган вазирликлар, идоралар ва хўжалик бирлашмалари томонидан экспорт прогнози бажарилиши учун шахсан жавобгар бўлади. Республика экспорт штаби, Бош вазир ўринбосари ҳамда Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги тармоқлар ва ҳудудлар бўйича ўн кунлик экспорт жадвалларини ишлаб чиқиб, тузилган экспорт шартномаларини сўзсиз бажариш ҳамда қўшимча келишувлар имзолаш чораларини кўради. Иккинчидан, ҳар бир ҳудудда экспорт бўйича доимий ишлайдиган вилоят штаблари, туманлар ва шаҳарларда ишчи штаблар ташкил этилади. Уларнинг масъуллигида экспортбоп маҳсулотлар экинларини оптимал жойлаштириш, хўжаликларни сифатли уруғлар ва кўчатлар билан таъминлаш, ҳосилни нобуд қилмасдан йиғиб олиш, саралаш, қадоқлаш, сақлаш ва қайта ишлаш, маҳсулотларни ташқи бозорга чиқаришгача бўлган яхлит тизим йўлга қўйилади. Шунингдек, ушбу штаблар ички ва ташқи логистика, сертификация масалаларига, кичик бизнес субъектларининг экспортини кўпайтириш, керак бўлса, айланма маблағлар учун кредитлар ажратилишига кўмаклашади. Ушбу вазифалардан келиб чиқиб, ҳар бир вилоят, туман ва шаҳар штаблари таркибига иқтисодиёт, қишлоқ хўжалиги, транспорт, энергетика, божхона, стандарт, савдо-саноат палатаси, карантин бўйича республика идораларининг жойлардаги бошқарма ва бўлимлари ҳамда тижорат банкларидан вакиллар киритилади. Вилоятлар, туманлар ва шаҳарлар ҳокимларининг биринчи ўринбосарлари ушбу штаблар раҳбарлари, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлигининг ҳудудий бошқарма ва бўлимлари уларнинг ишчи органлари ҳисобланади. Ҳудуддаги штаблар экспортёрлар билан доимий равишда ишлаб, муаммоларини тезда ҳал қилиб боришлари шарт, дейилди йиғилишда. Амалга оширилаётган ишлар натижалари “онлайн” маълумотлар базасига киритилиб, назорат қилиб борилади.  Учинчидан, ҳар бир вазир, ҳар бир хўжалик бирлашмаси раҳбари ўз йўналишидаги корхоналар бўйича, улар тармоқ ёки ҳудудий корхона бўлишидан қатъи назар, экспорт прогнози бажарилиши учун жавоб беради. Мисол учун, “Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмаси кластерларда пахта хомашёсини етиштиришдан бошлаб, уни чуқур қайта ишлашга, республика бўйича барча текстиль маҳсулотлари экспортига масъул бўлади. Шу боис тармоқларда замонавий тежамкор технологияларни қўллаган ҳолда, юқори қўшилган қийматли товарларни ишлаб чиқаришни кўпайтириш муҳимлиги таъкидланди.  Тўртинчидан, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги Экспортни қўллаб-қувватлаш миллий тизимини самарали ишга солиб, корхоналарга ташқи бозорларга чиқишга кўмаклашади, уларни молиявий қўллаб-қувватлаш ва хатарларни суғурталаш чораларини кўради. Ушбу Миллий тизим фаолияти Экспорт штаблари билан ҳамкорликда йўлга қўйилиши, энг муҳими, корхоналар бу тизим самарасини сезиши кераклиги қайд этилди. Бешинчидан, экспортни таъминлашда барча вазирлик ва идоралар бевосита қатнашади. Жумладан, Ташқи ишлар вазирлиги, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги элчилар билан биргаликда хорижий давлатлардаги бозор талаблари ва буюртмаларни аниқлаб, экспорт штабларига мунтазам тақдим этиб боради. Ҳудудларга бириктирилган элчилар ҳокимликларга ташқи бозорларда харидор топиш ҳамда маҳаллий корхоналарни хорижий давлатлардаги кўргазмаларга юборишга кўмаклашади. Олтинчидан, транспорт ва логистика хизматларини яхшилашга катта эътибор қаратилади. Маълумки, бу борада 20 дан ортиқ халқаро транспорт коридорлари ва йўналишлари йўлга қўйилган, автомобилда халқаро юк ташиш бўйича 30 та давлат билан ҳамкорлик ўрнатилган. Лекин логистика ва йўл инфратузилмаси, чегара божхона пунктлари қуввати тобора ўсиб бораётган транзит талабларига тўлиқ жавоб бермаяпти. Шу боис мутасаддиларга логистика марказлари ва йўлбўйи инфратузилмасини янада ривожлантириш, чегара божхона пунктлари техник ҳолати ва ўтказувчанлик қобилиятини яхшилаш, транспорт воситалари ва юкларни расмийлаштиришда ахборот технологияларини фаол жорий қилиш юзасидан топшириқлар берилди.  Самолётда йўловчи ва товарлар ташиш учун тариф сиёсатини оптималлаштириш, хусусий операторларга вагонлар паркини ташкил этишда кўмаклашиш, транзит давлатлардан чегирмалар олиш ва экспортёрларга татбиқ этиш вазифалари қўйилди.  Еттинчидан, экспорт товарларини стандартлаштириш ва сертификатлаш талаб даражасида эмаслиги, аксарият стандартлар жаҳон андозаларига мос келмаслиги уларни экспорт қилишда жиддий қийинчиликлар туғдирмоқда. Шу боис “Ўзстандарт” агентлигига манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда сертификатлаш ва стандартлаштириш бўйича мавжуд камчиликларни бартараф этиш топширилди.  Йиғилишда мева-сабзавот маҳсулотларини экспорт қилишни самарали ташкил этиш масалалари ҳам муҳокама қилинди. Шу йўналишга ихтисослаштирилган 67 та туманда экинларини оптимал жойлаштириш, етиштирилган мева-сабзавотларнинг камида 25 фоизини экспортга йўналтириш зарурлиги таъкидланди.   Мазкур туманларда мева-сабзавотчилик кластерлари ташкил этиш, шундай маҳсулотларни қайта ишлайдиган замонавий корхоналарни кўпайтириш юзасидан тавсиялар берилди.  – Ҳамма аниқ билиши керак: агар экспортбоп мева-сабзавотлар сифатли етиштирилмаса ва хорижга йил давомида етказиб берилмаса, уларнинг экспортини кескин ошириб бўлмайди, – деди Шавкат Мирзиёев. Мева-сабзавот маҳсулотлари экспортёрларига енгиллик яратиш мақсадида Қозоғистон, Қирғизистон, Беларусь ва Болтиқбўйи давлатлари билан “Яшил йўлак” тизимини жорий қилиш, карантин хизматларидан белгиланган тартибда рухсатнома олиш орқали Хитой, Корея, Япония, Ҳиндистон, АҚШ ва Европа бозорига кириш бўйича кўрсатмалар берилди.  Йиғилишда яна бир долзарб вазифа – хизматлар экспортини кенгайтириш, айниқса, туризмни ривожлантириш истиқболлари кўрсатиб ўтилди.  Макроиқтисодий барқарорлик кўп жиҳатдан импортни тартибга солишга ҳам боғлиқлиги таъкидланиб, импорт ўрнини босувчи маҳсулотлар ишлаб чиқаришни кўпайтириш, импортнинг тариф ва нотариф бошқарув сиёсатини такомиллаштириш масалаларига эътибор қаратилди. Видеоселекторда муҳокама қилинган масалалар юзасидан мутасадди раҳбарларнинг ҳисоботлари эшитилди.  Манба: Ўзбекистон Республикаси Президенти Матбуот хизмати ...

Батафсил
News

Хорижий давлатлар билан ҳамкорликка оид “йўл харита”лари ижроси кўриб чиқилди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 4 февраль куни Германия, Франция, Ҳиндистон ва Бирлашган Араб Амирликлари билан икки томонлама ҳамкорликни янада кенгайтириш, жумладан, қабул қилинган “йўл харита”ларини сўзсиз ижро этиш масалаларига бағишланган йиғилиш ўтказди. Инвестиция – иқтисодий тараққиётнинг асосий ҳаракатлантирувчи кучидир. Шу боис бу масала давлатимиз раҳбарининг доимий эътиборида бўлиб келмоқда. 2019 йил мамлакатимизда “Фаол инвестициялар ва ижтимоий ривожланиш йили” деб эълон қилинди. Бу соҳадаги ишлар самарадорлигини ошириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги ташкил этилди. Йиғилишда мамлакатимиз иқтисодиётига инвестицияларни жалб этиб, улар асосида бизнесни ривожлантириш, иш ўринлари яратиш бўйича муайян ишлар амалга оширилаётгани, лекин булар ҳали етарли эмаслиги таъкидланди.  – Инвестиция билан шуғулланувчи кадрлар етишмайди. Инвесторлар билан ишлаш тизимини такомиллаштириш, мавжуд инфратузилмани ривожлантириш зарур. Шу боис бу соҳа бўйича ҳали яна кўп ишлашимиз, изланишимиз керак. Ташқаридан инвестиция кирмаса, мамлакат ривожланмайди, – деди Шавкат Мирзиёев.  Кейинги йилларда Ўзбекистоннинг етакчи хорижий давлатлар билан алоқалари жадал ривожланиб, янги мазмун билан бойиб бормоқда. Сиёсий мулоқотлар ва делегациялар алмашуви фаоллашяпти.   Давлатимиз раҳбарининг хорижий мамлакатларга ташрифлари давомида ўзаро ҳамкорлик ва шериклик муносабатлари янги босқичга кўтарилгани, Ўзбекистон билан Германия, Франция, Ҳиндистон ва Бирлашган Араб Амирликлари ўртасида умумий қиймати 14 миллиард АҚШ доллардан ортиқ бўлган манфаатли шартнома ва келишувлар имзолангани қайд этилди. Жумладан, Франция ва Германия каби нафақат Европа Иттифоқи, балки жаҳоннинг етакчи давлатлари Ўзбекистоннинг ишончли ва истиқболли шерикларидан бўлиб, ташрифлар ўзаро ҳамкорликни сифат жиҳатидан янги босқичга олиб чиқишга хизмат қилмоқда.  Ушбу мамлакатлардан аввало, замонавий технологиялар, инновациялар, илғор тажриба ва бошқарув менежментини юртимизга жалб этиш энг устувор вазифадир. Инвестициявий лойиҳалар бўйича битим ва келишувларнинг бажариш муддати, масъул идоралар ва шахслар “йўл харита”ларида аниқ кўрсатилган. Давлатимиз раҳбари халқимиз фаровонлигига хизмат қилувчи истиқболли лойиҳаларни ўз вақтида ва тўлиқ бажариш зарурлигини таъкидлади.  Шу мақсадда Германия билан тузилган Инвестиция ва технологиялар бўйича қўшма қўмитанинг ишчи гуруҳи “Йўл харитаси”даги лойиҳалар мониторинги ва сўзсиз амалга оширилишига жавоб беради. Шундай тизимли ишни бошқа давлатлар билан ҳам татбиқ қилиш кераклиги қайд этилди.  Президентимиз ўтган йили октябрь ойида Нью-Деҳлида ва шу йил январь ойида Гужаратда Ҳиндистон Бош вазири Моди билан учрашиб, ушбу ташрифлар натижасида салкам 3,5 миллиард долларга тенг инвестициявий лойиҳалар ва савдо битимларини амалга оширишга келишиб олинган эди. Ушбу битимлар ахборот-коммуникация технологиялари, соғлиқни сақлаш ва фармацевтика, инновация, қишлоқ хўжалиги, агрокластерлар, таълим каби соҳаларга тегишлидир.  Андижонда фармацевтика соҳаси бўйича биринчи қўшма эркин иқтисодий зонаси ва Шарда университети, Тошкентда технопарк ва Амити университетининг очилиши, замонавий тиббиёт клиникалари қурилиши ва шу каби қатор лойиҳалар тўлиқ ижро этилиши зарурлиги қайд этилди.  Араб-мусулмон дунёсида катта нуфузга ва улкан салоҳиятга эга Бирлашган Араб Амирликлари билан ҳам икки ва кўп томонлама ҳамкорликни давлатларимиз имкониятларига мос даражага кўтариш йўлида изчил қадамлар ташланмоқда. Кейинги пайтларда ушбу мамлакат билан делегациялар алмашуви фаоллашиб, лойиҳалар бўйича жадал тайёргарлик ишлари олиб борилмоқда. Йиғилишда БААнинг молиялаштириш имкониятлари ва инвестицияларини Ўзбекистонга жалб қилиш хусусида ҳам сўз юритилди.  “Йўл харита”ларидаги ҳар бир лойиҳа сифатли ва ўз муддатида бажарилишига эришиш, муаммоли лойиҳалар бўйича янги ҳамкорларни излаб топишга асосий эътибор қаратиш кераклиги қайд этилди. Йиғилишда хорижий шериклар билан ўзаро манфаатли ҳамкорликни изчил ривожлантиришга қаратилган бу каби қатъий саъй-ҳаракатлар мамлакатимизнинг барқарор тараққиётига ва халқимиз фаровонлигига хизмат қилиши таъкидланди.  Хорижий инвестициялар бўйича эришилган келишувларнинг ижроси юзасидан мутасаддиларнинг ахбороти эшитилди.   Манба: Ўзбекистон Республикаси Президенти Матбуот хизмати ...

Батафсил
News

Ҳуқуқий онг юксалса, жамият тараққиётига йўл очилади

Жамиятнинг демократия йўлидан жадал ривожланиши ва бу борада амалга оширилаётган ислоҳотларнинг муваффақияти кўп жиҳатдан фуқароларнинг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданияти даражасига боғлиқ. Мамлакатимизда барча соҳаларда олиб борилаётган ислоҳотларнинг моҳиятини англаш, ушбу жараёнда иштирок этиш фуқароларнинг ҳуқуқий маданияти юқори бўлишини тақозо этмоқда. Жамиятнинг ҳар бир аъзоси ўз ҳуқуқ ва бурчларини ҳамда масъулиятини пухта билиши, буни ҳаётий эҳтиёж сифатида англамоғи лозим. Фуқароларимизнинг дунёқараши, тафаккури мамлакат ҳаётига, янгиланишларга мос равишда ўзгариб бориши ҳуқуқий маданият тушунчаси билан чамбарчас боғлиқдир. 2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясида аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини юксалтириш қонун устуворлигини таъминлаш ва суд-ҳуқуқ тизимини янада ислоҳ қилишнинг асосий вазифаларидан бири этиб белгиланди. Аён бўлмоқдаки, одамларимизнинг ҳуқуқий маданияти давлат ва жамият тараққиётининг бугунги талабларига тўла жавоб беради, деб бўлмайди. Президентимиз томонидан жорий йилда қабул қилинган “Жамиятда ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтириш тизимини тубдан такомиллаштириш тўғрисида”ги фармон мазкур йўналишда олдимизда турган муҳим вазифаларни белгилаб берган муҳим ҳужжат бўлди. Фармонда мазкур йўналишдаги мавжуд камчиликлар бирма-бир кўрсатиб берилгани унинг аҳамиятли жиҳати саналади. Ҳужжатда қайд этилганидек, бугунги кунда аҳолида қонунларга ва одоб-ахлоқ қоидаларига ҳурмат, ҳуқуқбузарликларга нисбатан муросасизлик ҳиссини уйғотиш ишига комплекс ёндашилаяпти, деб айта олмаймиз. Шахсий манфаатлар ва жамият манфаатлари ўртасидаги мувозанатни сақлаш ғояларини аҳоли онгига сингдириш ишлари етарли эмаслиги — қонун устуворлигини таъминлашга салбий таъсир этмоқда. Сўнгги вақтларда республикамизнинг турли ҳудудларида баъзан мансабдор шахслар томонидан фуқароларнинг ҳуқуқлари камситилишига оид ҳолатлар ҳақида глобал ахборот тармоғида мақолалар берилаётганлиги кузатилади. Бу салбий ҳолатларнинг асл сабаби фуқароларда ҳуқуқий билим етишмаслигига бориб тақалади. Бундан ташқари, ҳуқуқий маданиятни юксалтиришда ёшлар қатлами билан олиб борилаётган ҳуқуқий таълим ва тарбия борасидаги ишлар ҳам тизимли ва узвий олиб борилмаяпти. Бу масала узоқ йиллар давомида ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ва айрим давлат органларининг иши сифатида қараб келиниб, бунда оила, маҳалла ва фуқаролик жамияти институтларининг иштироки етарлича таъминланмаган. Очиғини айтганда, тарғибот тадбирларида кўпинча самарасиз семинар, давра суҳбатлари ва шу каби учрашувларни ташкил этиш билан чекланиб қолинмоқда, тарғибот жараёнида инновацион усуллардан етарлича фойдаланилмаётгани аён бўлмоқда. Бу эса жамиятимиз тараққиётига ўзининг салбий таъсирини кўрсатмоқда. Яъни қонунларнинг ижроси бир хилда таъминланмаяпти, ислоҳотлар бўйича қабул қилинган ҳужжатлар ҳам ўзининг етарли самарасини бермаяпти. Ёшларнинг ҳуқуқий тарбиясига салбий таъсир кўрсатувчи омилларга нисбатан ҳуқуқий иммунитетни шакллантириш, ҳар бир шахсда қонунларга ва одоб-ахлоқ қоидаларига ҳурмат, миллий қадриятларга садоқат, ҳуқуқбузарликларга нисбатан муросасизлик ҳиссини уйғотиш ишига комплекс тарзда ёндашилмаяпти. Шулардан келиб чиқиб, фармонда жамиятда ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтиришнинг асосий вазифалари белгилаб берилди. Таъкидлаш лозимки, ҳуқуқий маданият кишиларнинг ҳуқуқий саводхонлик даражаси, қонунларга бўлган ҳурмати, ҳуқуқий нормаларни ижро этиши, ҳаётга татбиқ эта олиш кўникмаси, ҳуқуқбузарликларга нисбатан муросасизлик, қонунларга итоаткорлик, ҳуқуқий фаоллик ҳамда ташаббускорлигини англатади. Жамият аъзоларининг юксак ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданияти жамиятимиз тараққиётини таъминлайди. Ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданият савияси қабул қилинган қонунлар сони билан эмас, балки ушбу қонунларнинг тўлиқ ижро этилиши билан белгиланади. Ушбу муҳим ишда одамларда қонунларга ва норматив ҳужжатларга нисбатан ҳурмат ҳиссини тарбиялаш алоҳида аҳамиятга эга. Айни шу мезонлардан келиб чиқиб, фармонда фуқаролар онгида “Жамиятда қонунларга ҳурмат руҳини қарор топтириш — демократик ҳуқуқий давлат қуришнинг гаровидир!” деган ҳаётий ғояни мустаҳкамлаш, аҳолига мамлакатимизда амалга оширилаётган ижтимоий-иқтисодий ислоҳотлар, қабул қилинаётган қонун ҳужжатлари ва давлат дастурларининг мазмун-моҳиятини изчил етказиш тизимини шакллантириш бирламчи вазифалардан эканлиги таъкидланади. Шу билан бирга, бу борада таълим-тарбиянинг тизимли ва узвий олиб борилишига алоҳида эътибор қаратиш, мактабгача таълим тизимидан бошлаб, аҳолининг барча қатламларига ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни чуқур сингдириш, шахсий манфаатлар ҳамда жамият манфаатлари ўртасидаги мувозанатни сақлаш ғояларини кенг тарғиб қилиш назарда тутилмоқда. Бунда, айниқса, ёш авлод онгига ҳуқуқ ва бурч, ҳалоллик ва поклик тушунчаларини ҳамда одоб-ахлоқ нормаларини чуқур сингдириб бориш, Конституциянинг муҳим жиҳатларини уларга болалигидан бошлаб ўргатиш бўйича ўзига хос тизим яратилади. Ҳақиқатдан ҳам, ёш авлод онгида нима яхши, нима ёмон, нима мумкину нима мумкин эмаслигини, ҳуқуқ ва бурч, ҳалоллик ва поклик тушунчаларини одоб-ахлоқ нормалари асосида тушунтириб бориш ҳамда Бош қомусимиздаги энг муҳим тамойилларни содда тилда болалигидан ўргатиб бориш келажакда ўз самарасини беради. Фуқароларнинг ҳуқуқий саводхонлигини таъминлашда оммавий ахборот воситаларининг роли жуда муҳим. Шу боис миллий медиа маконда ҳуқуқий мавзулардаги рукнларга эътиборни янада кучайтириш, аҳоли ўртасида кўпроқ кўтарилаётган муаммоларни даврий нашрлар саҳифаларида, телевидение ва радио эшиттиришларида тушунтириб бориш зарур. Фармон билан ушбу йўналишда оммавий ахборот воситаларининг ҳуқуқий ахборот билан таъминлашдаги ролини ошириш, ҳуқуқий тарғиботнинг инновацион усулларидан кенг фойдаланиш, шу жумладан, веб-технологияларни қўллашни кенгайтиришга доир вазифаларнинг белгиланиши айни муддаодир. Эътибор қаратадиган бўлсак, ривожланган мамлакатларда миллий қонунчиликни мустаҳкамлаш ва ижтимоий адолатни кучайтириш, аҳолининг ҳуқуқий маданиятини ошириш тамойиллари асосий ўринга қўйилган. Бунга мисол сифатида Америка Қўшма Штатларида халқни бирлаштирувчи ва ҳаракатга келтирувчи куч сифатида “Америка орзуси” ғояси асосий ўринда турса, “Олға, Сингапур!” шиори Сингапур мўъжизаси ислоҳотлари орқали ҳаётга татбиқ этилган. Францияда барча нарса инсон ва унинг манфаатлари учун, эркинлик, тенглик ва биродарлик ғоялари асосида давлат инсонларга чексиз ҳуқуқ ва эркинликларни яратиб берган ва уларни мамлакат манфаатлари йўлида бирлаштирган. Хитойда эса маънавий тарбия тизими она ватанга хизмат қилиш ва содиқ бўлиш ғояси асосида ташкил этилган. Шунингдек, Буюк Британия, Япония, Эрон, Германия, Туркия давлатларида илгари сурилган ўзига хос ғоявий йўналишлар уларнинг тараққиётида муҳим ўринга эга бўлиб келмоқда. Шундан келиб чиқиб, ҳозирги глобаллашув, илмий-техник тараққиёт даврида аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини юксалтиришнинг инновацион усулларидан, тарғиботнинг илғор ва таъсирчан воситаларидан, хорижий давлатларнинг бу борадаги илғор тажрибаларини ўрганиш долзарб аҳамият касб этади. “Юксак ҳуқуқий маданият — мамлакат тараққиёти кафолати” деган концептуал ғоя асосида аҳолининг барча қатламлари ҳуқуқий саводхонликка эришишлари, юксак даражадаги ҳуқуқий онгга эга бўлишлари ҳамда ҳуқуқий билимларини кундалик ҳаётда қўллай олишлари учун тизимли ва кенг қамровли ҳуқуқий тарғибот тадбирларини ташкил қилиш давлат органлари ва ташкилотларнинг устувор вазифаларидан бири ҳисобланади. Бунда жамиятда ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтириш “шахс — оила — маҳалла — таълим муассасаси — ташкилот — жамият” принципи бўйича тизимли ва узвий ташкил этилади. Дарҳақиқат, ҳуқуқ асосларини, Конституция ва қонунлар мазмун-моҳиятини, янги қонуний ҳужжатлар, ҳуқуқий меъёрларни кишиларнинг, биринчи навбатда, ёшларнинг онги, қалбига сингдиришда ҳеч бир нарса ўз аҳамиятига кўра ҳуқуқий таълим-тарбияга тенглаша олмайди. Жумладан, биз жамиятда ҳуқуқий маданиятни шакллантириш ва ривожлантириш, мамлакатимизда ҳуқуқий таълим ва билимлар тарғиботини тубдан яхшилаш, қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ижрочиларга етказиш, аҳолини қабул қилинаётган қонунларнинг мақсади, мазмун-моҳиятидан кенг хабардор этиб боришга йўналтирилган мақсадли чора-тадбирларни қўллаб-қувватлаймиз. Зеро, фақат эркин, ўз ҳуқуқ ва мажбуриятларини биладиган, қонун ва амалдаги тартиб-қоидаларни ҳурмат қиладиган фуқаро ўз ҳуқуқларидан тўлалигича фойдалана олади. Ўзбекистон “Адолат” СДП томонидан фуқароларнинг ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятини янада юксалтириш, ёшларнинг ҳуқуқ соҳасига бўлган қизиқишларини ошириш, уларни ҳуқуқий саводхонлик жиҳатдан етук, баркамол авлод қилиб тарбиялаш мақсадида ўтказиб келинаётган “Конституция билимдони” кўрик-танлови, ҳар ҳафтанинг сешанба куни маҳаллаларда ўтказилаётган сиёсий ўқувлар ҳамда бошқа ҳуқуқий тарғибот тадбирлари мазкур фармон ижросини таъминлашга хизмат қилади. Шу ўринда бир мулоҳазани айтиб ўтиш жоиз. Бугунги кунда қонунларимизни оддий халқ тушунадиган даражада содда тилда ишлаб чиқиш масаласи ҳам долзарб бўлиб турибди. Қонун лойиҳаларини ўзбек тилида тайёрлаб, кейинчалик рус тилига ўгириш мақсадга мувофиқдир. Амалиётда эса бир қатор қонун лойиҳалари рус тилида тайёрланиб, сўнгра ўзбек тилига ўгирилиши оқибатида ундаги айрим жумлалар ғализ ва тушунарсиз бўлиб қолмоқда. Қолаверса, қонун ҳужжатларини аҳолига етказадиган веб-сайтлар номи ҳам ўзбек тилида, қисқа жумлада ифодаланса, мақсадга мувофиқ бўлар эди. Масалан, ҳозир амалдаги Ўзбекистон Республикаси норматив ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари муҳокамаси портали — www.regulation.gov.uz номи балки мутахассислар учун, зиёлилар учун тушунарлидир, аммо оддий фуқаролар учун эсда қоларли, дейиш қийин. Ўзбекистон аҳолисининг асосий қисми ўзбек тилида сўзлашишини инобатга олган ҳолда бу каби оммавий интерактив порталлар ўзбекча номланса, улар барчага тушунарли бўлади, деган фикрдамиз. Шу жумладан, Жамиятда ҳуқуқий маданиятни юксалтириш концепциясини 2019 йилда самарали амалга ошириш бўйича “йўл харитаси”га биноан ишлаб чиқилиши белгиланган аҳолига бепул маслаҳат бериш порталини ўз ичига олган ҳуқуқий ахборот тизими номини (Аdvice.uz) ҳам ўзбек тилида номлаш айни муддао бўлар эди. Бу борада Mening fikrim — Жамоавий мурожаатлар портали (www.meningfikrim.uz) номи аҳолининг кенг қатлами, айниқса, ёшлар орасида кенг оммалашгани мисол бўла олади. Шундай экан, ўзбек тилидаги веб-сайтлар номининг инглизча бўлишига асло ҳожат йўқ. Бошқача айтганда, ушбу сайтларда ҳуқуқий мавзуда берилган ахборот, тушунтиришларни кўпчиликнинг ўқиши маълум даражада ана шу омил билан ҳам боғлиқдир. Хулоса қилиб айтганда, фармонда белгилаб берилган жамиятда ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтириш борасидаги муҳим йўналиш ва вазифаларни ўз вақтида амалга ошириш биз, партия ходимларидан масъулият ва фидойиликни талаб этади. Зеро, давлатимиз раҳбари таъкидлаганидек, “Қонун устуворлиги ва инсон манфаатларини таъминлаш — юрт тараққиёти ва халқ фаровонлигининг гаровидир”. Фарҳод ИШАНКУЛОВ, Ўзбекистон “Адолат” СДП Сиёсий Кенгаши раиси ўринбосари   ...

Батафсил
News

Заҳириддин Муҳаммад Бобур ҳаёти – ёшлар учун ибрат мактаби

  Заҳириддин Муҳаммад Бобур Ўрта аср Шарқ маданияти, адабиёти ва шеъриятида ўзига хос ўрин эгаллаган адиб, шоир, олим бўлиш билан бирга йирик давлат арбоби ва саркарда ҳамдир. Бобур кенг дунёқараши ва мукаммал ақл-заковати билан Ҳиндистонда Бобурийлар сулоласига асос солиб, бу мамлакат тарихида давлат арбоби сифатида номи қолган бўлса, сержило ўзбек тилида ёзилган «Бобурнома» асари билан жаҳоннинг машҳур тарихнавис олимлари қаторидан ҳам жой олди. Унинг нафис ғазал ва рубоийлари туркий шеъриятининг энг нодир дурдоналари бўлиб, «Мубаййин» («Баён этилган»), «Хатги Бобурий», «Ҳарб иши», Аруз ҳақидаги рисолалари эса ислом қонуншунослиги, шеърият ва тил назарияси соҳаларига муносиб ҳисса бўлиб қўшилди. Адабиёт, нафис санъат, табиат гўзаллигига ёшлигидан меҳр қўйган Заҳириддин, барча Темурий шаҳзодалар каби бу илмларнинг асосини отаси саройида, етук устозлар раҳбарлигида эгаллади. Бироқ унинг беташвиш ёшлиги узоққа чўзилмади. 1494 йили отадан етим қолди. 12 ёшида отаси ўрнига Фарғона улусининг ҳокими этиб кўтарилган Бобур қаламни қиличга алмаштириб, Андижон тахти учун укаси Жаҳонгир Мирзо, амакиси Султон Аҳмад Мирзо, тоғаси Султон Маҳмудхон ва бошқа рақибларга қарши курашишга мажбур бўлди. Бобур укаси Жаҳонгир Мирзо билан муросага келиш учун унга ён беришга — Фарғона улусини иккига тақсимлаб, ярмини укасига топширишга қарор қилди ва ўзи Самарқанд учун олиб борилаётган курашга киришиб кетди. Бир неча йил давом этган бу кураш қирғин-баротдан бошқа бирор натижа бермади: унда катта ҳарбий куч билан аралашган Шайбонийхоннинг қўли баланд келди ва Бобур Самарқандни ташлаб кетишга мажбур бўлди. 1504 йили Шайбонийхон Андижонни ҳам қўлга киритгандан сўнг, Бобур жанубга қараб йўл олди ва Кобул улусида ўз ҳокимиятини ўрнатди. 1505-1515 йилларда у Марказий Осиёга қайтишга бир неча бор уриниб кўрди. Аммо бу уринишлардан ҳеч қандай натижа чиқмади. Сўнг ўз мавқеини янада мустаҳкамлаш мақсадида, 1519-1525 йиллар давомида Ҳиндистонни қўлга киритиш учун бир неча бор жанглар олиб борди. 1526 йил апрел ойида Панипатда Ҳиндистон султони Иброҳим Лўди билан ва 1527 йили март ойида Читора ҳокими Рано Санго билан бўлган жангларда Бобурнинг қўли баланд келди. Тарихий маълумотларнинг баён қилишича, Бобурнинг Ҳиндистонга юришида Деҳли ҳукмдори Иброҳим Султон сиёсатидан норози бўлган Панжоб ҳокимлари ҳам Бобурни қўллаганлар ва Сикри жангидаги бу ғалаба Бобурга Ҳиндистонда ўз ҳукмронлигини узил-кесил ўрнатиш ва Бобурийлар сулоласини барпо этиш имкониятини берди. Оврўпо тарихчилигида «Буюк мўғуллар» номи билан «ғалати машҳур» бўлган, аслида «Бобурийлар сулоласи» Ҳиндистонда 300 йилдан ортиқ ҳукмронлик қилди. Бобур бу ғалабадан кейин узоқ яшамади — 1530 йил декабр ойида, Агра шаҳрида вафот этди ва кейинроқ унинг васиятига кўра фарзандлари унинг хокини Кобулга олиб келиб дафн этдилар. Боғи Бобурдаги сағана тошига қуйидаги битик ёзилган: “Подшохки, анинг тожу-тахтидан нури-илоҳий ёғилур эрди. Номлари Заҳириддин Муҳаммад Бобуршоҳ эрди. Давлатманд ва бузруквор, иқболли ва одил, динпарвар, сипоҳийлари тавҳиқ соҳиби бўлмиш файзиёб фотих эрди. Ул зот олам жисмини илгида тутди ва равшан бўлиб, равона бўлди. Бироқ қисқа бир вақт ичида Бобур Ҳиндистонда сиёсий муҳитни барқарорлаштириш, Ҳиндистон ерларини бирлаштириш, шаҳарларни ободонлаштириш, савдо-сотиқ масалаларини тўғри йўлга қўйиш боғроғлар яратиш ишларига ҳомийлик қилди. Бобурийлар давлатидаги маданий муҳитнинг Ҳиндистон учун аҳамияти ҳақида Жаваҳарлаъл Неру шундай ёзган эди: «Бобур Ҳиндистонга келгандан кейин катга силжишлар юз берди ва янги рағбатлантиришлар ҳаётга, санъатга, архитектурага тоза ҳаво бахш этди, маданиятнинг бошқа соҳалари эса бир-бирларига туташиб кетди». Бобур Ҳиндистонда катга ҳажмдаги давлат ишлари билан бир қаторда ўзининг адабий-бадиий фаолиятини ҳам давом эттирди ва юқорида зикр этилган асарларини яратди. Бобурнинг бутун жаҳон оммасига машҳур бўлган шоҳ асари «Бобурнома»дир. Маълумки, унда Бобур яшаган давр оралиғида Мовароуннаҳр, Хуросон, Эрон ва Ҳиндистон халқлари тарихи ёритилган. «Бобурнома»да ўша даврнинг сиёсий воқеалари мукаммал баён қилинар экан, ўз юрти Фарғона вилоятининг сиёсий-иқтисодий аҳволи, унинг пойтахти Андижон шаҳри, Марказий Осиёнинг йирик шаҳарлари ҳақида ниҳоятда нодир маълумотлар келтирилган. Унда Кобул улусининг йирик шаҳарлари Кобул, Ғазна ва улар ихтиёридаги кўпдан-кўп туманлар, вилоятлар, Шимолий Ҳиндистон ҳақида маълумотларни учратиш мумкин. «Бобурнома»ни варақларканмиз, кўз олдимиздан Марказий Осиё, Афғонистон ва Ҳиндистон халқларига хос бўлган фазилат ва нуқсонлар, уларнинг тафаккур оламини кенглиги ва мураккаблиги билан бирга, ўша даврдаги ҳаёт муаммолари, Бобур давлатидаги сиёсий ва ижтимоий ҳаётнинг тўлиқ манзараси намоён бўлади. «Бобурнома»да келтирилган бу тарздаги маълумотлар Бобур даврида ёзилган бошқа тарихий манбалар: Мирхонд, Хондамир, Биноий, Муҳаммад Ҳайдар, Фаришта, Абул-Фазл Алломий ва бошқа тарихчиларнинг асарларида бу даражада аниқ ва мукаммал ёритилган эмас. Муаллиф «Бобурнома»да Алишер Навоий, Абдураҳмон Жомий, Беҳзод, Мирзо Улуғбек ва бошқа алломалар ҳақида ўзининг энг юқори фикр ва мулоҳазаларини билдиради. Узоқ йиллар давомида Ғарб ва Шарқнинг машҳур шарқшунос олимлари «Бобурнома» мазмунини жаҳон жамоатчилигига етказиш борасида катта фаолият кўрсатдилар. Масалан, голландиялик олим Витсен, англиялик олимлар Ж. Лейден, В. Эрскин, Р. Колдекот, А. Бевереж, Т. Албот, германиялик Ю. Клайнрат ва А. Кейзер, франциялик Паве де Куртейл, ҳиндистонлик Мирзо Насриддин Ҳайдар Ризви, туркиялик Р. Р. Арт ва Н. И. Баюр ва бизнинг давримиздаги франциялик олим Бакке Громон, афғонистонлик олим Абулҳай Ҳабибий, покистонлик олимлар Рашид Ахтар, Надви ва Шоҳ Олам Мавлиёт шулар жумласидандир. «Бобурнома»ни ўрганиш соҳасида жаҳоннинг машҳур шарқшунослари қаторидан япониялик олимлар ҳам жой олмоқдалар. Маълумки, Бобурнинг тарихий, илмий ва адабий меросини ўрганиш ва оммалаштиришда Ўзбекистон, Тожикистон, Россия олимларининг фаолиятлари ҳам диққатга сазовордир. ХIХ-ХХ асрлар давомида Георг Кер, Н. Ильминский, О. Сенковский, М. Салье, Порсо Шамсиев, Содиқ Мирзаев, В. Зоҳидов, Я. Ғуломов, Р. Набиев, С. Азимжонова, А. Қаюмов каби олимларнинг саъй-ҳаракатлари билан «Бобурнома» бир неча бор рус ва ўзбек тилларида чоп этилди, уларга сўзбоши ёзилди ва кенг китобхонлар оммасининг маънавий мулкига айлантирилди, унинг шеърлари ҳам бир неча бор нашр этилди. Бобур лирик шеърлари ва тарихий «Бобурнома»сидан ташқари, ислом қонуншунослиги ва бошқа соҳаларда ҳам асарлар яратган. 1522 йилда ўғли Ҳумоюнга атаб ёзган «Мубаййин» номли асарида ўша замон солиқ тизимини, солиқ йиғишнинг қонун-қоидаларини, шариат бўйича кимдан қанча солиқ олиниши ва бошқа масалаларни назмда изоҳлаб берган. «Хатти Бобурий» деб аталган рисоласида араб алифбосини туркий тиллар, хусусан, ўзбек тили нуқтаи назаридан бирмунча соддалаштириб беришга ҳаракат қилган. У, тажриба сифатида «Хатти Бобурий» алифбосида Қуръони Каримни кўчирган. Бобурнинг аруз вазни ва қофия масалаларига бағишланган «Муфассал» номли асари ҳам бўлганлиги маълум, бироқ бу асар бизгача етиб келмаган. Бобур ўзининг маълум ва машҳур асарлари билан тарихнавис адиб, лирик шоир ва ижтимоий масалалар ечимига ўз ҳиссасини қўшган олим сифатида халқимиз маънавий маданияти тарихида муносиб ўрин эгаллайди. Яқинда тафаккур журналида Султонмурод Олимнинг “Хадичабегим ёҳуд бадиий ва тарихий ҳақиқат зиддияти” номли мақоласи чоп этилди. Унда З.М.Бобурга таъриф бериб, шундай дейди: “Бобур – ўта ҳаққониятчи, яъни реалист. Ҳақ сўз йўлида ҳеч кимни, ҳатто отасини ҳам аямаган. Бу жиҳатлар Бобуномадаги Хадичабегим ҳақидаги фикр-мулоҳазаларда яққол кўринади.   Иброхим Нурийнинг онаси малика Байда ўлимдан омон қолди. У бу ҳақида Бобурномада ёзган. Мен онадан янги туғилгандек, дарддан фориғ бўлиб, ҳаётга яна қайтдим. Яратганннинг ҳурмати, мени заҳарлаганларни кечираман. Бобур салтанатида уюштирилган базмлар ўша давр ичимлиги бўлмиш чоғирсиз ўтмас эди: пок мусулмон бўлиш ва чоғир ичишдек икки қарама-қарши кайфият йигирма йил давомида Бобур руҳиятида ёнма-ён яшайди. Ва ниҳоят, 1527 йилнинг 26 февраль куни Бобур аёнлар ўртасида ичкиликни ман этиш тўғрисида Фармони олий эълон қилади. Барча олтин қадаҳлару-май идишлари тошларга уриб сидирилган, пачалари бева-бечораларга ҳадя қилинган. Бобур бир саёҳати чоғида Жанна дарёсида чўкаётган бир болага кўзи тушади. Подшоҳ бўлишига қарамасдан, дарҳол ўзини сувга отади ва сузиб бориб, болани қутқаради. Буни кўрган боланинг отаси келиб, ўзини Бобур оёғи остига ташлайди, этакларини ўпади. Маълум бўладики, мағлуб бўлган хинд рожоларидан бири ушбу кишига катта бойлик ваъда қилиб, Бобурни ўлдиришни топширган экан. Бобур эса, унинг фарзандини ўлимдан сақлаб қолади. Инсопарварликка доир бундай мисоллар Бобур ҳаётида кўплаб учрайди. Бобур дўстлари, ўртоқларига, уларнинг насл-насабидан қатъий назар бир ҳил муомалада бўлар, ҳатто подшоҳлигида ҳам ўзини оддий тутар эди. У шуҳратпарастликка, иззатталабликка ўрганмади. Кейинчалик, подшоҳлик даврида ҳам ортиқча бойликка руъжу қўймади, зебу зийнатга берилмади. Молу-мулкка нописандлик назари билан қарашга одатланди. Бобурни мана шу феълини унинг бутун умрлик фаолиятида ҳам кузатиш мумкин. У ўгай укалари Жаҳонгирмирзо ва Носирмирзолар туғилиб, вояга етганда ҳам уларга меҳрибонликлар кўрсатди. Ғанимлар укаларини ҳудбинликка ундаб, унга ғаламислик қилганларида ҳам кенг феъллиги боис, гина сақламади. Ўтмиш адабиёт ва тарих, мусиқа ва санъатдан яхши хабардор бўлган, диний таълимотга чин ихлос қўйган Бобур ҳар доим олиму фозиллар даврасида бўлди, хусусан ижод аҳлига, касбу ҳунар соҳибларига самимий эҳтиром кўргазиб ҳомийлик қилди, уларни моддий ва маънавий рағбатлантириб турди. Ижод ва санъат аҳлига бундай меҳрли муносабат асло бежиз бўлмаган. Бобур табиатан ижодкор эди. Йигитлик йилларидан бошлаб то умрининг охиригача самарали ижодий иш билан шуғулланди, ҳар қандай шароит ва вазиятларда ҳам ижоддан тўхтамади, натижада, ҳар жиҳатдан муҳим бой илмий ва адабий мерос қолдирди. Бобур Ўзбекистон мустақилликка эришгандан сўнг ўз юртида ҳақиқий қадр-қиммат топди. Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонига кўра 1993 йилда Бобур таваллудининг 510 йиллиги тантанали нишонланди. Андижон шаҳрида Бобур номида университет, театр, кутубхона, миллий боғ («Боғи Бобур») бор. Бобур миллий боғи мажмуасица «Бобур ва жаҳон маданияти» музейи, шоирнинг рамзий қабр-мақбараси бунёд этилган. Шаҳар марказида (муаллифи Равшан Миртожиев) ва Бобур боғидаги ёдгорлик мажмуида (муаллифи Қодиржон Салоҳиддинов) шоирга ҳайкал ўрнатилди. Андижондаги марказий кўчалардан бирига, шунингдек Тошкентдаги истироҳат боғи ва кўчага, Андижон вилояти, Хонобод шаҳридаги истироҳат боғига Бобур номи берилди. Ўзбекистон Фанлар академиясининг Бобур номидаги медали таъсис этилди. Шарқшунос олим Убайдулла Каримов бу медалнинг биринчи совриндори бўлди. Андижонлик табиатшунос олим Зокиржон Машрабов раҳбарлик қиладиган Халқаро Бобур жамғармаси (1993.23.12) Бобур ижодини ўрганишда катта ишларни амалга оширди. Жамғарманинг илмий экспедицияси 10 дан ортиқ Шарқ мамлакатлари бўйлаб автомобилда илмий сафарлар уюштириб, 200 минг км дан ортиқ масофани босиб ўтди, Бобур ва бобурийлар қадамжолари, уларнинг илмий меросига оид янги маълумотлар тўплаб, уларни илмий истеъмолга киритди. Мазкур маълумотлар асосида 10 дан зиёд илмий, ҳужжатли, бадиий асарлар яратилди. Уларни ўқиш, ўрганиш, тарғиб қилиш ҳар биримиз учун шарафли вазифадир. Шуҳрат ЯКУБОВ, Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати, Ўзбекистон “Адолат” СДП фракцияси аъзоси ...

Батафсил
News

Ёшларимизнинг салоҳиятини рўёбга чиқариш учун барча имкониятларимизни сафарбар этамиз

Ёруғ дунёда яшаётган инсон борки, давлатимиз раҳбари айтганидек, азиз фарзандлар, набиралар бахти, камолини ўйлаб, эл-юрт, халқ фаровонлигини кўзлаб яшайди. Нияти улуғ халқнинг эса иши улуғ, ҳаёти ёруғ, келажаги фаровон бўлади. Шу нуқтаи назардан айтганда, халқ манфаатларини ўзида мужассам этган Президент Мурожаатномаси қалбларимизга нур олиб кирди. Давлатимиз раҳбари Парламентга Мурожаатномасини Буюк Имом Бухорий ҳазратларининг “Ал-Жомиъ ас-Саҳиҳ” асаридаги “Барча эзгу амаллар ниятга боғлиқ, ҳар бир кишига фақат ният қилган нарсаси берилади” деган ҳадиси билан бошлагани бежиз эмас. Чунки халқимизнинг қон-қонига сингиб кетган энг буюк амаллардан бири – катта бир ишни бошлашдан олдин дуога қўл очиб, эзгу тилаклар билдирилади. Эзгу ишлар чиндан ҳам ниятга боғлиқ эканини эса бугун юртимиздаги янгиланиш ва бунёдкорлик ишлари исботлаб турибди. Хусусан, Фаол тадбиркорлик, инновацион ғоялар ва технологияларни қўллаб-қувватлаш йилида Давлат дастури доирасида 21 триллион сўм ва 1 миллиард долларга тенг 76 мингта лойиҳа муваффақиятли амалга оширилгани, ўтган йили яхши ният билан бошлаган ишларнинг натижаси бунинг ёрқин далилидир. Шу ўринда алоҳида таъкидлаш жоизки, дунё тажрибасида давлат раҳбарларининг халққа, қонун чиқарувчи органларга мурожаат қилиш анъанаси бор. Бироқ кузатишлардан шунга амин бўламизки, хорижий Мурожаатномаларда асосий эътибор иқтисодий масалаларга қаратилади. Президентимизнинг Мурожаатномаси эса давлат ва жамият ҳаётининг барча жабҳаларини янада ривожлантириш, инсон ҳуқуқ ва манфаатларини таъминлашга қаратилгани, айниқса, тараққиётимизнинг янги босқичи учун долзарб вазифаларни белгилаб бергани билан ҳам аҳамияти каттадир. Шу нуқтаи назардан, Давлатимиз раҳбарининг Олий Мажлисга қилган Мурожаатномасининг мазмун-моҳиятини барча идора, ташкилот ва таълим муассасаларида, оммавий ахборот воситаларида кенг тарғиб қилишдан, ўрганишдан тўхтамаслигимиз керак. Айнан ана шу жараёнларда ёшлар иштирокини оширишимиз лозим. Токи ёшларимиз Мурожаатнома уларнинг қарашларига, орзу-истакларига ҳамоҳанг эканини англасин. Зеро, Президентимиз келажагимиз эгаларига катта ишонч билдираётир. Мазкур тарихий ҳужжатда илгари сурилган ғоя ва мақсадлар, вазифалар ҳам буни исботлаб турибди. Давлатимиз раҳбари Мурожаатномада “таълим ва тарбия бешикдан бошланади” деган ҳикматли сўзни, фақат маърифат инсонни камолга, жамиятни тараққиётга етаклашини, шу сабабли, таълим соҳасидаги давлат сиёсати узлуксиз таълим тизими принципига асосланиши, яъни, таълим боғчадан бошланиши ва бутун умр давом этиши лозимлигини яна бир карра барчамизга эслатди. Президентимиз эътиборимизни илм-фан соҳасига алоҳида ғамхўрлик кўрсатилган давлатларда ривожланишнинг юқори суръатлари кузатилаётганига қаратди. Ривожланган мамлакатларда таълимнинг тўлиқ циклига инвестиция киритишга, яъни, бола 3 ёшдан 22 ёшгача бўлган даврда унинг тарбиясига сармоя сарфлашга катта эътибор берилади. Чунки ана шу сармоя жамиятга 15-17 баробар миқдорда фойда келтиради. Бизнинг мамлакатда эса бу кўрсаткич атиги 4 баробарни ташкил этаётгани ҳақидаги маълумотнинг ўзиёқ Президентимизнинг Мурожаатномасида нақадар долзарб, ҳаётий фикрлар илгари сурилганини тасдиқлайди. Шу маънода, биз, соҳа ходимлари инсон капиталига эътиборимизни кучайтирамиз, ёшларимизнинг салоҳиятини рўёбга чиқариш учун барча имкониятларимизни сафарбар этамиз. Мурожаатномада қиёсий таҳлил келтирилиши билан бирга, мамлакатимизда ёш авлод таълим-тарбия тизимини бугунги кун талаблари асосида ташкил этиш бўйича вазифалар ҳам кўрсатилди. Шундан келиб чиқиб айтишим мумкинки, 2019 йилда мамлакатимизда таълим сифатини баҳолашга доир халқаро изланишларни, ёшларнинг ижодкорлик қобилиятини қўллаб-қувватлаш, хусусий мактаблар ташкил этиш, давлат-хусусий шериклик имкониятларидан фойдаланишга кенг ўрин берилади. Ўз навбатида, ёшларнинг таълим олиш имкониятларини кенгайтириш, таълим дастурлари ва ўқитиш услубларини халқаро стандартларга яқинлаштириш ҳам кун тартибидаги асосий вазифалар бўлиб қолади. Бир сўз билан айтганда, “Таълимга киритилган инвестиция – келажакка киритилган сармоядир!“ тамойили асосида ишлар ташкил этилади. Таъбир жоиз бўлса, Мурожаатнома ҳақиқий маънода халқона мурожаат. Чунки унда одамларнинг дарди, муаммо ва камчиликлари, қарашлари, орзу-истаклари, келажакка бўлган умид-ишончи тўла ўз ифодасини топган. Эътиборлиси, Мурожаатномада вазифалар аниқ, пухта қўйилиб, бажарилиш санаси, муддати аниқ кўрсатилган. Ўтган қисқа вақт мобайнида ўндан ортиқ қарор, дастурлар қабул қилинди, натижалари эса ҳозирданоқ ҳаётимизда ўз аксини топмоқда. Дарвоқе, пойтахтимиздаги Сергели тиббиёт коллежимизда Мурожаатномани ўрганишга бағишланган тарғибот тадбирлари мунтазам ўтказиб келинмоқда. Яқинда ўтказилган шундай тадбирларнинг бирида мамлакатимиз аҳолисининг қарийб ярмини ташкил этадиган ёшлар билан ишлаш масаласи бундан буён ҳам ҳукуматимизнинг энг асосий вазифалардан бири бўлиб қолиши, эртамиз эгаларини тадбиркорликка жалб этиш, улар бандлигини таъминлаш бўйича имкониятлар янада кенгайтирилиши, масалан, “Ёшлар — келажагимиз” жамғармаси учун 2 триллион сўмдан зиёд маблағ ажратиш ва шу орқали 50 мингдан ортиқ янги иш ўрни яратиш кўзда тутилгани Президентимизнинг ёшларга бўлган меҳр ва эътибори нақадар юксаклигининг яққол тасдиғи эканига урғу берилди. Ёшларимизнинг қувончи, эртанги порлоқ келажакларига бўлган ишончи уларнинг юз-кўзларида ўз аксини кўрсатмоқда. Биз бундан буён ҳам Мурожаатнома мазмун-моҳияти, аҳамиятини ёшларимизга чуқур тушунтиришда давом этамиз. Белгилаб берилган вазифалар ижросида фаол қатнашиш, ўз ҳиссамизни қўшиш учун бор билим ва салоҳиятимизни ишга соламиз. Хулоса ўрнида айтганда, Мурожаатномани қайта-қайта ўқиб чуқур мулоҳаза юритган одам уни барча ишларимиз учун дастуриламал эканига амин бўлади. Зеро, Президентимиз Мурожаатномасида кўтарилган масалалар, илгари сурилган таклиф ва ташаббуслар Ўзбекистоннинг эртасини белгилаб берган дастуриламалдир. Собир ТУРСУНОВ, педагогика фанлари доктори, партия фаоли     Манба: ЎзА ...

Батафсил
News

Экспорт – иқтисодиёт барқарорлигининг асосий омили

Жаҳон иқтисодиётида кечаётган мураккаб жараёнлар, маҳсулот сотиш учун бозор топиш масаласи бугунги кунда нафақат ривожланаётган мамлакатларни, балки энг ривожланган давлатларни ҳам жиддий ўйлантирмоқда. Бошқача айтганда, бозор учун кескин рақобат кетмоқда. Бундай шароитда рақобатга чидамли, арзон ва шу билан бирга, сифатли маҳсулот ишлаб чиқариш янгидан-янги талабларни қўйиши табиий. Шу сабабли, бизда ҳам мамлакат иқтисодиётини жаҳон бозорига интеграция қилиш ва экспортни қўллаб-қувватлаш масаласи устувор вазифалардан бири бўлиб қолмоқда. Бу борада экспортга маҳсулот чиқараётган, инновацион ва юқори технологик ишлаб чиқаришни йўлга қўйган маҳаллий ишлаб чиқарувчиларга ва чет эллик инвесторларга кенг имкониятлар яратиш, уларни давлат томонидан қўллаб-қувватлашга катта эътибор қаратилмоқда. Хусусан, давлат томонидан кафолатланган коммуникация тармоқларига эга эркин иқтисодий зоналар ва кичик саноат зоналарига биринчи навбатда рақобатдош, экспортга маҳсулот чиқаришга мўлжалланган ишлаб чиқарувчиларни жойлаштириб, уларга имтиёз ва преференциялар беришнинг ташкилий-ҳуқуқий асослари такомиллаштирилмоқда. Шунингдек, маҳсулотларни экспорт қилишда мавжуд қийинчиликларнинг олдини олиш, маҳсулотлар ташиш нархларини оптималлаштириш мақсадида “Ўзбекистон ҳаво йўллари” ва “Ўзбекистон темир йўллари” компаниялари томонидан замонавий логистика йўналишлари ташкил қилиш, экспорт юкларини қўшни давлатлардан темир йўл орқали имтиёзли нархларда ўтказиш, божхона тартибларини кескин соддалаштириш, божхона назорати пунктлари ҳамда юкларни расмийлаштириш постларини тубдан ислоҳ қилишга жиддий эътибор қаратилмоқда. 2019 йилнинг 6 февраль куни Президентимиз раислигида ўтказилган селектор йиғилиши ҳам айнан шу масалага бағишланди. Унда иқтисодиёт тармоқлари ва ҳудудларда экспорт ҳажмларини ошириш борасидаги энг муҳим вазифалар бирма-бир кўриб чиқилди. Йиғилишда экспорт – иқтисодиёт барқарорлигининг асосий омили, валюта захираларини кўпайтиришнинг ягона йўли экани алоҳида таъкидланиб, 2019-2025 йилларга мўлжалланган Миллий экспорт стратегиясини ишлаб чиқиш, экспортбоп маҳсулотлар таркибини диверсификация қилиш, экспортда хомашё бўлмаган маҳсулотлар улушини камида 60 фоизга етказишга эришиш зарурлиги белгиланди. Мазкур стратегияда экспортёрларга кўрсатилаётган давлат хизматларини тўлиқ электрон шаклга ўтказиш орқали барча ҳужжатлаштириш ишларининг очиқлигини, холислигини ва тезкорлигини таъминлаш, уларни молиявий қўллаб-қувватлашга қаратилган масалалар қамраб олинади. Бундан ташқари, илғор хориж тажрибаларидан келиб чиқиб, экспорт қилувчилар фаолиятини мувофиқлаштириш, уларга ҳар томонлама кўмаклашиш мақсадида Ўзбекистон экспортёрлар ассамблеясини ташкил этиш ҳам белгиланди. Йиғилишда таъкидланганидек экспорт прогнозини таъминлашни аниқ ҳисоб-китоб асосида ташкил этиш, бу борада янги тизим йўлга қўйиш ва Республика экспорт штаби фаолиятини ҳам тубдан такомиллаштириш, эндиликда ҳар бир ҳудудда экспорт бўйича доимий ишлайдиган вилоят штаблари, туманлар ва шаҳарларда ишчи штаблар ташкил этилади. Штаблар масъуллигида экспортбоп маҳсулотлар экинларини оптимал жойлаштириш, хўжаликларни сифатли уруғлар ва кўчатлар билан таъминлаш, ҳосилни нобуд қилмасдан йиғиб олиш, саралаш, қадоқлаш, сақлаш ва қайта ишлаш, маҳсулотларни ташқи бозорга чиқаришгача бўлган яхлит тизим йўлга қўйилади. Шунингдек, ушбу штаблар ички ва ташқи логистика, сертификация масалаларига, кичик бизнес субъектларининг экспортини кўпайтириш, айланма маблағлар учун кредитлар ажратилишига ва экспортёрлар билан доимий равишда ишлаб, муаммоларининг тезда ҳал қилинишига кўмаклашиши белгилаб қўйилди. Яна бир энг муҳим масала. Маҳсулотга харидор топиш ишларида ҳудудларга бириктирилган элчилар ҳокимликларга ташқи бозорларда харидор топиш ҳамда маҳаллий корхоналарни хорижий давлатлардаги кўргазмаларга юборишга кўмаклашади. Селектор йиғилишида мамлакат транспорт-логистика тизимини яхшилашга ҳам алоҳида эътибор қаратилиб, логистика ва йўл инфратузилмаси, чегара божхона пунктлари қуввати тобора ўсиб бораётган транзит талабларига жавоб бермаётгани айтилди. Бу борада чегара божхона пунктлари техник ҳолати ва ўтказувчанлик қобилиятини яхшилаш, транспорт воситалари ва юкларни расмийлаштиришда ахборот технологияларини фаол жорий қилиш, самолётда йўловчи ва товарлар ташиш учун тариф сиёсатини оптималлаштириш, хусусий операторларга вагонлар паркини ташкил этишда кўмаклашиш, транзит давлатлардан чегирмалар олиш ва экспортёрларга татбиқ этиш вазифалари қўйилди. Мамлакатимиз ҳудудида кўплаб қадимий шаҳарлар, тарихий-маданий ёдгорликлар, бетакрор табиатимиз, миллий қўриқхоналар ва баланд тоғларимиз борлиги бизда туризмни ривожлантириш учун катта имконият яратади. Шу сабабли йиғилишда яна бир долзарб вазифа – хизматлар экспортини кенгайтириш, айниқса, туризмни ривожлантириш истиқболлари аниқ кўрсатиб берилди. Хулоса ўрнида айтиш керакки, бу улкан вазифаларнинг амалга оширилиши ҳисобидан, аввало, мамлакатимизда рақобатдош маҳсулот ишлаб чиқариш ва тайёр маҳсулотлар экспорти ҳажми кўпайиб, жорий йилда маҳсулотлар экспорти ҳажмини 2018 йилга нисбатан 30 фоизга оширишга эришилади. Абдуғани УМИРОВ, Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати, Ўзбекистон “Адолат” СДП фракцияси аъзоси   ...

Батафсил
News

Бир болага етти маҳалла ота-она

  Оила муқаддас. Унинг меваси бўлган фарзанд бугунни келажак билан боғлайди. Ана шу занжирни қанчалик мустаҳкам бўлиши уларга бўлган эътибор ва тарбияга боғлиқ. Шу маънода келажак авлод тарбияси ҳамма вақт долзарб ҳисобланади. Уларни тарбияловчилар эса энг буюк касб эгалари саналади. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 11 февралда қабул қилинган “Етим болалар ва ота-онасининг қарамоғидан маҳрум бўлган болаларни ижтимоий ҳимоя қилишни кучайтиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори айни мақсадга қаратилган. Кўрсатиб ўтилганидек, кейинги йилларда мамлакатда ижтимоий етимликнинг олдини олиш, аҳоли ва ёшлар орасида соғлом оила қуришга масъулият билан ёндашишни тарғиб қилиш, оилавий қадриятларга маънавий-ахлоқий муносабатни шакллантириш бўйича кенг кўламли ишлар амалга оширилди. Натижада тарбия муассасалари ва уларда тарбияланаётган етим болалар ва ота-онасининг қарамоғидан маҳрум бўлган болалар сонини сезиларли равишда камайтиришга эришилди. Бироқ хали олдимизда амалга оширилиши зарур бўлган қатор вазифалар турибди. Ижтимоий етимликни янада камайтириш, етим болалар ва ота-онасининг қарамоғидан маҳрум бўлган болаларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш механизмларини такомиллаштириш, тарбия муассасаларининг иш фаолиятини яхшилаш лозим. Ўз навбатида жисмонан соғлом ва маънавий етук авлодни тарбиялашда оиланинг ролини мустаҳкамлаш биринчи галдаги вазифалардан. Бугун деярли ҳар бир маҳаллада мактабгача таълим муассасалари ташкил этилаётгани қувонарли. Эндиги вазифа уларнинг фаолиятини бугунги кун талаблари даражасида ташкил этиш. Бу йўлда масъулиятни ўз зиммасига олган тарбиячилар меҳнатини қадрлаш, рағбатлантириб бориш катта аҳамиятга эга. Президент қарори билан 2019 йил 1 мартдан “Меҳрибонлик” уйлари ва болалар шаҳарчаларининг раҳбар ходимлари ва тарбиячилари, шунингдек, барча турдаги халқ таълими муассасалари тарбиячиларининг базавий тариф ставкасини 1,5 баробарга ошириш белгиланганлиги дадил қадам бўлди. Чунки тарбиячи қачонки етарли моддий таъминотга эга бўлса, шундагина ўз ишига меҳр қўяди. Яна бир масала. Ўзбеклар болажон халқ. Бизда етимлик деган атаманинг ўзи бўлмаслиги керак. Бир болага етти маҳалла ота-она, деганда айни шу масала кўзда тутилган. Қарорда етим болалар ва ота-онасининг қарамоғидан маҳрум бўлган болаларни ҳимоя қилиш мақсадида судларга ариза билан мурожаат қилишда давлат божи ва бошқа тўловлардан озод этилиши алоҳида кўзда тутилгани ҳам бежиз эмас. Бу айни вақтда етим болаларга ота-она меҳрини беришга йўл очади. Хулоса қилиб айтганда, болаларнинг бегонаси бўлмайди. Уларни тарбияловчилар эса энг катта эътибор ва эъзозга муносиб. Малохатхон МУСАЕВА, Ўзбекистон “Адолат” СДП Андижон вилоят Кенгакши раиси ўринбосари ...

Батафсил
News

Рағбат масъулиятни янада оширади

Ўзбекистон “Адолат” СДП Сиёсий Кенгашининг ХI Пленумида кўплаб партиядошларим қатори мен ҳам иштирок этдим. Пленумда партиянинг 2018 йилда қилинган ишлари сарҳисоби ва 2019 йил режалари бўйича амалга ошириладиган ишлар баёни билан танишдик. Шу билан бир қаторда, партияда ўзининг муносиб меҳнати орқали йиллар давомида эътироф ва ҳурматга сазовор бўлган сафдошларимиз Сиёсий Кенгаш томонидан таъсис этилган “Адолат” кўкрак нишони билан тақдирланишди. Мукофотланганлар орасида менинг ҳам борлигим эса кўксимни ғурур ва ифтихорга тўлдириб юборди. Залдаги мукофотни топшириш жараёнида ўзимнинг номимни эшитгач, очиғи, кўзларимга ишонмадим. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик Палатаси Спикери ўринбосари, партия Сиёсий Кенгаши раиси Наримон Умаров шахсан ушбу кўкрак нишонини менга тақдим этар эканлар, чексиз ҳаяжон бутун вужудимни қуршаб олди. Вилоятимизда мендан ҳам ташаббускор, мендан ҳам фидоий партиядошларимиз кўп эди. Менинг кичик меҳнатимни қадрлаб мукофотга муносиб топишган экан, эндиликда бу кўкрак нишони партиямиз нуфузини оширишда яна ҳам кўпроқ жонбозлик кўрсатишимга рағбат бермоқда. Мен партиямиз ва унинг сафида хизмат қилаётган барча ҳамкасб ва дўстларимдан миннатдорман. Менга ушбу мукофотнинг берилишида уларнинг ҳам алоҳида ҳиссалари борлигини яхши англайман. Ҳамжиҳатлигимиз, вазифага фидокорона ёндашишимиз сабаб биз бундай натижага эришдик. Менинг партия олдидаги камтарона меҳнатларимни улуғлаб шундай мукофотга лойиқ кўришибди. Албатта, бу менда фахр ҳиссини уйғотиши билан биргаликда, зиммамга янада улкан масъулиятларни қўймоқда. Бу масъулиятли вазифалар замирида энг аввало, ўз фаолиятим орқали халқимизга янада кўпроқ хизмат этиб, улар ишончи ва меҳрини оқлашим зарурлигини ҳис этмоқдаман. Шунинг учун, келгуси фаолиятимда ҳам ўз бурчимни оғишмай тўла-тўкис адо этиш ниятидаман. Айниқса, бу йилги бўлиб ўтадиган сайловлар жараёнида партиям манфаатларини ҳимоя этиш ҳар қачонгидан ҳам елкамдаги масъулиятни ошириб, жадаллик билан иш олиб боришга ундайди. Нима бўлганда ҳам доимо эзгу ният йўлидаги, халқ манфаатлари йўлидаги саъй-ҳаракатларимизни бажаришдан асло чарчамайлик. Барчангизга сиҳат-саломатлик, муваффақият ёр бўлсин! Ғойибназар РАЙИМНАЗАРОВ, Халқ депутатлари Ховос туман Кенгаши депутати, “Адолат” СДП Ховос туман Кенгаши раиси ...

Батафсил
News

Танқид – фаолиятимиз келажаги учун энг муҳим қадам

  Фаолият шунчаки фаолият эмас, балки аниқ бир натижалар ҳамда аҳоли манфаатларини ҳимоя қилишда хизмат қилса фаолият ҳисобланади. Ўтган ҳафтада Ўзбекистон “Адолат” СДПнинг XI Пленуми бўлиб ўтди. Унда партия Сиёсий Кенгаши раиси Наримон Умаровнинг 2018 йил сарҳисобига бағишланган танқидий-таҳлилий руҳдаги маърузалари барчамизнинг фаолиятимизга нисбатан эътибор, масъулиятни оширди. Натижалардан келиб чиққан ҳолда таъкидлаш жоизки, партия тизимини янада ошириш, фуқаролар билан самарали мулоқотни ташкил этиш, улар муаммоларининг амалий ечимини ҳал этиш, депутатлик назоратини кучайтириш, Халқ депутатлари туман ва шаҳар Кенгаши сессияларининг қарорлари ижросини таъминлашга аҳамият беришимиз даркор. Албатта, маъруза давомида билдирилган ҳар қандай танқидий фикрлар фаолиятимиз келажаги учун энг муҳим қадам саналади. Тўғри, йил давомида партия лойиҳалари доирасида бир қатор ўрганишлар олиб борилди, маҳаллаларда сиёсий ўқувлар ташкил этилди, аҳоли мурожаатлари асосида муаммолар ечими ҳал этилди, тадбирлар, давра суҳбатлари ташкил этилди, аммо уларнинг барчасини ҳам ўз натижасига эга дея олмаймиз. Чунки баъзи депутатлик гуруҳи аъзолари уларга берилган ваколатдан намунали фойдалана олмай, аксинча, аҳоли мурожаатларини ҳал этиб берилишида сусткашликка йўл қўйиб келмоқда, ўз депутатлик номига эътиборсизлик билан ёндашмоқда. Бу эса нафақат унинг балки, ҳудудий партия ташкилотининг фаолиятига ҳам ўзининг салбий таъсирини кўрсатади. Демакким, барчамиз ҳар бир депутатнинг фаолиятига ҳам аҳамият қаратишимиз талаб этилади. Бу йил сайловлар йилида айниқса, фаолликни кучайтиришимиз даркор. Берилаётган имкониятлардан унумли фойдаланган ҳолда тизимнинг ривожланишида янада фаол бўлишимиз керак. Лойиҳалар доирасида олиб борилаётган ўрганишларимиз, ташкил этилаётган сиёсий ўқувларимиз аҳоли манфаатлари учун энг муҳим сиёсий қадам бўлиб хизмат қилиши шарт. Шундагина фаолиятимиз ўзининг натижасини кўрсатади, шундагина халқ билан ҳамнафас яшаганимизни астойдил ҳис қила оламиз. Мақсуд ҲАМИДОВ, Ўзбекистон “Адолат” СДП Бухоро вилоят Кенгаши раиси ...

Батафсил
News

Рағбат фаолликка ундайди

  Маълумки бугунги кунда мамлакатимизда барча жабҳада олиб борилаётган кенг қамровли ислоҳотлар натижасида сиёсий партиялар ҳамда уларнинг маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органларидаги депутатлик гуруҳлари зиммасига катта масъулият юкламоқда. Хусусан, Президентимизнинг парламентга Мурожаатномасида депутатлар фаолиятига берилган танқидий баҳодан тегишли хулоса чиқарган ҳолда халқ билан, сайловчилар билан бевосита мулоқотни изчил давом эттириш, жойларда аниқланаётган муаммоларни ҳал этиш бўйича ижро ҳокимияти олдига масалани қатъий қўйиб, унинг ижро этилиши устидан депутатлик ва жамоатчилик назорати самарадорлигини оширишимиз лозим. Шу билан биргаликда, 2019 йилда Олий Мажлис, вилоят, шаҳар ва туман Кенгашларига навбатдаги сайловлар ўтказилади. Юртимизнинг ижтимоий-сиёсий ҳаётида ғоят муҳим аҳамиятга эга бўлган ушбу сиёсий жараённи миллий қонунчилигимиз ва халқаро стандартлар асосида юқори савияда ўтказиш учун ҳар томонлама тайёргарлик ишларини бошлашимиз зарур. Партиянинг ҳудудий Кенгаши сайлов штаби ишчи гуруҳлари фаолиятини ташкил этиш, аҳоли ва партия тарафдорлари орасидан билимли, тажрибали, фидойи инсонларни саралаш ва депутатликка захирага олиш, депутатликка номзодлар учун сиёсий ўқувлар ташкил қилиш, ОАВ орқали ташкил қилинадиган партиялараро дебатларда иштирок этиш бўйича чора-тадбирлар режасини ишлаб чиқиб, бўлғуси сайловларга жиддий тайёргарлик кўриш талаб этилади. Тошкент шаҳрида бўлиб ўтган Ўзбекистон “Адолат” социал-демократик партияси Сиёсий Кенгашининг навбатдаги Пленумида партиянинг барча даражадаги тузилмалари ва депутатлик корпуси томонидан 2018 йил давомида амалга оширилган ишлари, эришилган ютуқлар баробарида йўл қўйилган камчиликлари танқидий таҳлил қилиниб, 2019 йилга мўлжалланган устувор мақсад-вазифалар ҳамда партия фаолиятига доир бошқа масалалар муҳокама қилинди. Мазкур Пленумда партиянинг Жиззах вилоят Кенгашининг 2018 йилда олиб борган фаолияти юксак баҳоланиб, партиянинг рамзий кўчма байроғи топширилиши, қолаверса, вилоят Кенгаши бош ҳисобчиси Зубайдулла Раҳматуллаевга “Адолат” кўкрак нишонининг берилиши мен қатори вилоятимиздаги барча партиядошларимизга чексиз қувонч бағишлади. Билдирилган юксак ишонч ҳамда рағбат бизга буюк мақсадларимизга эришиш йўлида фидойилик кўрсатиб ишлашимизга, бутун билимимиз, тажрибамиз ва садоқатимизни Ватанимиз гуллаб-яшнаши йўлида сафарбар этишимизга, келгусида ўз иш фаолиятимизни янада жонлантиришга, партиямизнинг танилувчанлигини ошириш йўлида тинмай меҳнат қилишимизга ундайди. Шу билан биргаликда, Пленумда кўтарилган масалалардан танқидий хулоса чиқарган ҳолда йўл қўйилган хато ва камчиликларни сарҳисоб қилиб, партиямизнинг тарафдорлари кўламини янада кенгайтириш, маҳаллий Кенгашларда партия манфаатларининг муносиб ҳимоя қилинишига эришиш, партиямиз тизимида сайловга тайёргарлик жараёнларини самарали йўлга қўйиш, сайловчилар билан тўғридан-тўғри алоқа ўрнатиш, фуқароларни ўйлантираётган масалалар ечимига барча даражадаги партия ташкилотлари, айниқса, депутатлик корпусимизни фаол жалб этишда жонбозлик кўрсатмоғимиз зарур. Ориф ШУКУРОВ, Ўзбекистон “Адолат” СДП Жиззах вилоят Кенгаши раиси ...

Батафсил

ҲУДУДИЙ КЕНГАШЛАР

Map

АНДИЖОН Батафсил

НАМАНГАН Батафсил

ФАРГОНА Батафсил

Toshkent Shahri Батафсил

СИРДАРЁ Батафсил

ЖИЗЗАХ Батафсил

САМАРКАНД Батафсил

СУРХОНДАРЁ Батафсил

КАШКАДАРЁ Батафсил

НАВОИЙ Батафсил

БУХОРО ВИЛОЯТИ Батафсил

ХОРАЗМ Батафсил

Қорақалпоғистон Республикаси Батафсил

ТОШКЕНТ вил. Батафсил

ИНФОГРАФИКА

Инфографика


ПАРТИЯ ТУЗИЛМАЛАРИ



ДУНЁ ПАРЛАМЕНТЛАРИДА


ШҲТ доирасида парламентлараро ҳамкорлик янада ривожланади

Хитой тажрибаси ўрганилди

Туркия сиёсий янгиланишлар чорраҳасида “Адолат ва тараққиёт партияси” парламент сайловларида етакчиликни қўлга киритди


Видеогалерея


АЛОҚА

Манзилимиз: Тошкент шаҳри, Чилонзор тумани, Шарқ тонги кўчаси, 23-уй. Мўлжал: Озарбайжон Республикаси элчихонаси:

Телефон: 71-2730731 71-2884654 (139)

Электрон манзил: adolat.sdp@exat.uz

САЙТ ТЕСТ РЕЖИМИДА ИШЛАМОҚДА:

www.adolat.uz веб-сайти 2018 йилнинг 21 май куни электрон ОАВ сифатида давлат рўйхатидан ўтказилган. Гувоҳнома рақами: 1232. Муассис: Ўзбекистон Адолат СДП. Таҳририят манзили: 100043, Тошкент шаҳри, Чилонзор тумани, Шарқтонгги кўчаси, 23-уй. Электрон манзил: info@adolat.uz

Сайт материалларидан фойдаланилганда Фойдаланиш шартларига амал қилиниши шарт. Барча ҳуқуқлар Ўзбекистон Республикасининг оммавийахборот воситалари тўғрисидаги ҳамда муаллифлик ва турдош ҳуқуқлар тўғрисидаги қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳимояланган

#

Мурожаатингиз учун рахмат!